Obiekty

Cotygodniowe święto żydowskie – szabat – kończy w sobotę wieczorem ceremonia hawdali, czyli oddzielenia. Jedną z obrzędowych czynności towarzyszących ceremonii jest wąchanie wonnych korzeni i ziół lub roztartych płatków róży. Umieszcza się je w ozdobnej puszce na wonności, nad którą odmawia się błogosławieństwo (M. Goldstein, K. Dresdner, Kultura i sztuka ludu żydowskiego na ziemiach polskich, Lwów 1935, s. 40–41). Zapach ziół ma w sposób symboliczny ożywiać ciało opuszczone przez dodatkową duszę szabatową (hebr. neszama jetera). Ma również pomóc wierzącym w znoszeniu trudów nadchodzącego tygodnia. Formy pojemników na wonności ulegały zmianie w różnych okresach, ale z zachowaniem tradycyjnych wzorów – zazwyczaj miały kształt baszt, budynków lub pudełek.

Balsaminka wieżyczkowa ze zbiorów Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym jest ustawiona na kolistej, profilowanej stopie. Trzon ma wydatne zgrubienie w formie spłaszczonej kuli. Pojemniczek na zioła jest filigranowy, sześcioboczny, zaopatrzony w drzwiczki i zwieńczony cylindrycznym cokolikiem dekorowanym skośnym, moletowanym ornamentem. Na nim znajduje się stożkowy daszek zakończony kulą z iglicą i złoconą chorągiewką.

Przedmiot został zakupiony do zbiorów Muzeum Sztuki Złotniczej (oddziału Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym) w 1987 r.