Obiekty

Czepek ślubny wykonany z koronkowej bawełny, podarowany przez Witolda Świerczewskiego i Annę Jakubowską dla Muzeum.

W czasie ślubu kobiety żydowskie miały obowiązek nakrywania głowy. Według ortodoksyjnej tradycji judaizmu po ceremonii kobiety muszą zgolić głowę i od tej pory zawsze ją zakrywać.

Ślub stanowi ważne wydarzenie w judaizmie, jest realizacją pierwszego przykazania jakie Bóg dał ludziom¬– „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się” (Rdz 1,28). Przed ślubem strony podpisują kontrakt małżeński zwany ketubą, w którym pan młody spisuje swoje zobowiązania względem przyszłej żony. 

Według cytowanego w Midraszu rabina Jose (B. Rabbah 68,4) głównym zadaniem Boga od stworzenia świata jest swatanie ludzi, stąd też bardzo silnie w tradycji kulturowej polskich Żydów była postać swata/swatki.

W mistycyzmie żydowskim, którego wykładnię stanowi księga Zohar (z hebr. blask) – „Gdy dusze powstają– męska i żeńska– jako jedność. Potem, gdy zstępują, rozdzielają się– jedna w tę stronę, druga w drugą, a potem Pan je łączy.” (Zohar 1, 85b).

Czepek Amelii uszyty jest z białego woalu, krawędzie zdobione są taśmą pasmanteryjną z koronką.

Czepek ten związany jest z losami znanych warszawskich rodzin z kręgu Polaków wyznania mojżeszowego – Eigerów i Natansonów. Amelia Eiger nosiła go podczas swego ślubu z Edwardem Natansonem zawartego w Wielkiej Synagodze na Tłomackiem w 1899 lub w 1900 roku. Jej prapradziadkiem był rabin poznański Akiba Eiger, z kolei ojcem Edwarda był Ludwik Natanson – wybitny lekarz, od 1871 r. i prezes gminy żydowskiej w Warszawie, członek Komitetu budowy Synagogi na Tłomackiem.

Czepek przetrwał, przechowywany cały czas przez Amelię. Amelia Natanson zmarła w 1944 r. w Tomaszowie Mazowieckim, gdzie ukrywała się pod nazwiskiem Błońska.

Natalia Różańska