Obiekty

Tytułowy napis „Zum Bade” [Do łaźni] to jeden z najtragiczniejszych eufemizmów „epoki pieców”. Taki właśnie widniał nad wejściem do krematoriów w obozach zagłady. W dwóch z nich – Stutthofie i Auschwitz-Birkenau przebywał Celnikier. Choć nie mógł być naocznym świadkiem gazowania ofiar, jego sztych ma duży ładunek sugestywności – nadzy więźniowie o wychudzonych ciałach unoszą w górę ramiona, przypominając dogasające świece; niektórzy osuwają się już na ziemię. Wypełniająca szczelnie kadr plątanina zagęszczanych, to znów rozrzedzanych linii i kresek tworzy plamy i kontury, z których wyłania się klaustrofobiczna wizualna narracja „z przedsionka śmierci”, a może dokładniej – „zza progu piekła”. | AT