Obiekty

Przedstawienie siedmiu kobiet z dziećmi na rękach, utrzymane w tonacji głównie brązowej i czarnej. Kobiety i dzieci są nagie, nad nimi znajduje się zarys podłużnej chmury. Fragmenty konturów postaci zostały podkreślone tuszem, który w inny sposób niż farby załamuje światło i dodatkowo wyróżnia wybrane elementy.

Kompozycja, tak jak wszystkie prace do książki „Ręka umarłej” namalowane na płótnie, ma brązowe, prostokątne obramowanie wykonane farbą; dochodzi ono do brzegów dociętego do prostokąta płótna. Takie wykończenie obrazu jest jednym z wyjątków w tym projekcie; najczęściej artystka pozostawiała zewnętrzne krawędzie podłoża nieprzycięte, a zewnętrzne krawędzie ramek niewykończone. Niezależnie od przycięcia na zewnętrznych fragmentach pracy widoczne są zacieki, ślady pędzla, a prawa krawędź wewnętrzna ramki jest w połowie wysokości niewykończona – linia jest nieciągła, przez co brąz i czerń nie są wyraźnie oddzielone.

To zapewne jedna z niepublikowanych wersji ilustracji do opowiadania „Dzieci za drutami” Marii Zarębińskiej-Broniewskiej. Jeśli tak, to jest to metaforyczne przedstawienie matek uwięzionych w Auschwitz, tęskniących do swoich dzieci.

W kolekcji Muzeum POLIN znajduje się jeszcze jedna, podobna w koncepcji, wersja ilustracji (MPOLIN-M1622), jak również przedwojenny drzeworyt Olgi Siemaszko (w dwóch wersjach), który zapewne był traktowany przez artystkę na którymś z etapów pracy jako inspiracja dla tej ilustracji (zob. MPOLIN-M1649, MPOLIN-M1650). Grafiki te były przechowywane w tej samej teczce co reszta materiałów do książki „Ręka umarłej”.

Ostatecznie w tomie wydrukowana została ilustracja przedstawiająca puste wózki na tle baraków i krematorium (oryginał nie zachował się w archiwum artystki).

Przemysław Kaniecki