Obiekty

Fotografia (na tekturce – jej obramowanie było pierwotnie dużo większe, prawdopodobnie ozdobne) czternastu mężczyzn, należących najpewniej do elity Zawiercia. Miasto było ważnym śląskim ośrodkiem przemysłowym II Rzeczypospolitej; sfotografowani to, jak można sądzić, przedstawiciele głównie inteligencji technicznej – przemysłowcy, ale widoczni są także księża (notabene to fotografia wyłącznie mężczyzn, nie ma ani jednej kobiety). Stoją na schodach kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Zawierciu. Wśród nich Józef Mamelok – drugi od lewej w środkowym rzędzie (wskazany strzałką w dolnej części fotografii oraz w opisie na odwrocie), dyrektor handlowy Towarzystwa Akcyjnego Zawiercie.

Pierwszy z lewej – według wskazania Haliny z Baruchów Mamelok (Kamińskiej) na odwrocie – to Ignacy Banachiewicz (1875–1940), inżynier mechanik, który był kierownikiem Fabryki Pędni, Maszyn i Odlewni Żelaza Krawczyk i S-ka w Zawierciu (w latach 30. w nazwie fabryki funkcjonowało już nazwisko Banachiewicza, stała się spółką akcyjną; fabryka istnieje do dziś, pod nazwą Zafama). Ignacy Banachiewicz zginął w czasie II wojny światowej w obozie w Dachau (zob. „Studia Śląskie” 1975, s. 392). Był bratem wybitnego profesora astronomii Uniwersytetu Jagiellońskiego Tadeusza Banachiewicza (1882–1954; zob. hasło w encyklopedii PWN, dostęp: 28.01.2021), który wynalazł np. chronokinematograf (w latach 20. XX w.), służący m.in. do badania zaćmień Słońca (zob. okładkę pisma „Urania” 1954, nr 12, dostęp 28.01.2021). Skądinąd urządzenie zostało wykonane właśnie w Zawierciu.

Przemysław Kaniecki