Fotografia portretowa przedstawiająca młodego Żyda

Fotografia pochodzi z albumu „Types et Costumes de la Pologne”, którego twórcą był profesor antropologii, lekarz i etnograf Izydor Kopernicki (1825–1891). Nieznany jest dokładny czas powstania albumu, ale na podstawie zamieszczonego na okładce tytułu doktorskiego jego autora oraz datowania najmłodszych zdjęć w nim zawartych można z dużym prawdopodobieństwem określić czas jego utworzenia na lata 1880–1883. Należy przy tym pamiętać, że zgromadzone w albumie fotografie są znacznie wcześniejsze, najstarsze bowiem pochodzą z lat 60. XIX w. Przypuszczalnie to wtedy Kopernicki powziął zamiar zbierania fotograficznych wizerunków „typów ludowych”.

Album „Types et Costumes de la Pologne” wraz z całą spuścizną naukową został przez Kopernickiego przeznaczony Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, ostatecznie jednak zasilił zbiory Akademii Umiejętności w Krakowie. Stamtąd po przeszło dwudziestu latach został przekazany do nowo powstałego Muzeum Etnograficznego (1911), najprawdopodobniej za sprawą jego założyciela, Seweryna Udzieli (1857–1937), członka Akademii.

Przeważającą część zdjęć zgromadzonych i zestawionych przez Izydora Kopernickiego w albumie można określić mianem szeroko rozumianej fotografii etnograficznej. Postacie poddane zostały starannemu upozowaniu, a zdjęcia zakomponowane intencjonalnie tak, by sprawiać na odbiorcy wrażenie obiektywnej rejestracji rzeczywistości, uchwycenia obrazu „prawdziwego”. Nadrzędny cel autora stanowiło uwiecznienie typów antropologicznych (często z charakterystycznymi atrybutami), dlatego konieczna była do pewnego stopnia uniwersalizacja przedstawień, a nawet ich uteatralnienie.

Album ma wymiary: wysokość 31,8 cm, długość 48 cm i oprawiony jest w barwioną na brązowo skórę, na której wytłoczono złocone litery tytułu: „Dr. I. KOPERNICKI/ Types et Costumes de la Pologne”. Zawiera trzydzieści dwie karty z 504 fotografiami, zamykane na dwie metalowe klamry. W ręcznie numerowanych okienkach, w układzie po osiem na każdej z sześćdziesięciu trzech stron, umieszczono zdjęcia w popularnym od połowy lat 50. XIX w. formacie carte de visite (cienka odbitka albuminowa, zazwyczaj o wymiarach 6 x 10 cm przyklejona do kartonika). Postacie Żydów, którym poświęcona została jedna piąta całego albumu (104 fotografie), zostały rozmieszczone według kryterium geograficznego i opatrzone podpisami w języku francuskim: Juifs de Cracovie, de Léopol, divers endroits de Galicie, de Vilno, Varsovie, Berdyczew, Bohusław Gouv[ernora]t de Kiew, Kamieniec.

Zdjęcie nieznanego autora stanowi portret siedzący mężczyzny, w ujęciu en face. Prawą rękę opartą ma o okrągły stolik, na którym leży kapelusz. Ubrany jest w dwurzędowy chałat i ciemne spodnie; nosi pejsy i długą brodę. Fotografię wykonano na gładkim tle. Widoczna jest rozłożona na podłodze wykładzina, a także, z lewej strony kadru, fragment dekoracyjnej drewnianej balustrady. Fotografia nie posiada cech etnograficznej stylizacji i na prawdopodobniej jest zwyczajnym portretem jednego z klientów zakładu.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
fotografia
Czas powstania/datowania
lata 60.–80. XIX wieku
Miejsce powstania
Kraków (województwo małopolskie)
Technika
fotografia czarno-biała
Materiał/tworzywo
papier fotograficzny
Wymiary
wysokość: 10.4 cm, szerokość: 5.9 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
Numer identyfikacyjny
III/57357/F/415 MEK