Obiekty

Gliniany pękaty garnek z dwoma uchami oraz z pokrywką, nazywany „szabasówką”, „szabaśnikiem” lub „szabaską”, służył do gotowania potraw obrzędowych. Tego rodzaju naczynia wykorzystywano do przygotowywania i przetrzymywania jedzenia na czas świąt, szczególnie na szabat, kiedy zakazana jest większość prac, w tym rozpalanie ognia. Najczęściej przygotowywano w nich czulent, który można było zapiec w piecu w swoim domu lub zanieść w tym celu do pobliskiej piekarni.

Prezentowane naczynie zostało wykonane w Urzędowie-Bęczynie przez tamtejszego garncarza Jana Gajewskiego (1889–1994) i zakupione od niego do zbiorów Muzeum Wsi Lubelskiej w 1981 r. Garnek został wykonany ręcznie na kole garncarskim, następnie wypalony na kolor ceglasty. Na zewnątrz jest częściowo pokryty charakterystyczną dla urzędowskich wyrobów garncarskich zieloną glazurą ołowiową (w tym przypadku z dodatkiem tlenku miedzi, który daje efekt niewielkich plamek). Oprócz szkliwa, które miało walory praktyczne, ozdobę stanowią dwie ryte linie biegnące równolegle względem siebie, wokół naczynia. Wnętrze jest w całości szkliwione. Nie wiadomo, czy garnek został wykonany w czasach, gdy w Urzędowie mieszkali jeszcze Żydzi, czy też jest odwzorowaniem wcześniejszych wyrobów Gajewskiego dla żydowskiej klienteli. Przedmiot nie nosi widocznych znaków użytkowania go w kuchni.