Alina Szapocznikow stworzyła „Samogłoskę” w 1962 r., z bryły piaskowca uformowanego w kształt litery U uzupełniając szczelinę formą odlaną z brązu. „Samogłoska” (podobnie jak „Spółgłoska” z tego samego roku) jest jedną z rzeźb, w których artystka eksperymentowała z nietradycyjnymi materiałami rzeźbiarskimi, m.in. z cementem czy wtapianiem brązu w strukturę kamienia. W „Samogłosce” artystka obserwuje organiczną, zmieniającą się pod wpływem natury formę kamienia, pozostawia powstające rozpadliny i krawędzie, eksperymentuje z formą i materiałem, kształtuje własny, niepowtarzalny język rzeźbiarski. Jest to praca wielokrotnie pokazywana na wystawach, uwzględniona w katalogu wszystkich prac rzeźbiarskich artystki (Jola Gola, „Katalog rzeźb Aliny Szapocznikow”, Kraków 2001, poz. kat. 220).
Alina Szapocznikow urodziła się 16 maja 1926 roku w Kaliszu, zmarła 2 marca 1973 roku w Praz-Coutant, Francja. Przed wojną mieszkała w Pabianicach. Lata 1940–1942 razem z matką i starszym bratem (ojciec zmarł w 1938 roku) spędziła w Pabianicach, zamknięta w tamtejszym getcie, skąd trafiła do getta łódzkiego, a następnie (przez Auschwitz) kolejno do obozów w Bergen-Belsen i do Theresienstadt Ghetto. Po wojnie podjęła studia artystyczne w Pradze i we Francji. W początkach lat 50. wróciła do Polski i kontynuowała działalność rzeźbiarską, już jednak w 1963 r. wyjechała do Paryża, gdzie osiadła na stałe.
Szapocznikow była jedną z najoryginalniejszych współczesnych rzeźbiarek. Opierając się na osobistym doświadczeniu wieloletniej walki z nieuleczalną chorobą, stworzyła własny język form dla odzwierciedlenia przemian zachodzących w ludzkim ciele. Wprowadziła w tym celu do warsztatu rzeźbiarza nowe materiały, z którymi odważnie i skutecznie eksperymentowała, tworząc – w dużej mierze dzięki nim – przejmujące, intymne prace o rzadko spotykanej sile ekspresji.
W swojej tak różnorodnej twórczości Szapocznikow zawsze była sobą. W historii sztuki pozostała jedną z pionierek nowoczesnej sztuki kobiet. | Renata Piątkowska
