Obiekty

Męski ubiór polskich Żydów reprezentują w zbiorach Muzeum m.in. odświętne nakrycia głowy. Zwyczaj nakrywania głowy ma swoje źródła w średniowiecznych nakazach noszenia specjalnych nakryć głowy, odróżniających Żydów od innych członków społeczności. Jarmułka stała się zatem nieodzownym atrybutem religijnych mężczyzn, a z czasem jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli judaizmu. W odróżnieniu od noszonych na co dzień skromnych i praktycznych jarmułek, czapek czy kaszkietów, w dni świąteczne pobożni Żydzi uczestniczyli w nabożeństwach w szczególnie zdobionych i bogato haftowanych jarmułkach, zwanych ówcześnie także czapkami.

Taka odświętna jarmułka składała się zazwyczaj z sześciu zszytych ze sobą pól trójkątnych w postaci zwężanych ku górze klinów. Tworzyły one rodzaj półokrągłej, często graniastej czapeczki.

Prezentowana jarmułka trafiła do zbiorów Muzeum Etnograficznego w Krakowie w 1955 r. od darczyńcy z Gdańska. Prawdopodobnie jej oryginalne pochodzenie można wiązać z Galicją wschodnią.

Jarmułka o nr. inw. 25057/MEK to obiekt o najbogatszym zdobieniu, spośród wszystkich tego typu nakryć głowy ze zbiorów MEK. Jej wysokość wynosi 14 cm, obwód zaś 58 cm. Uszyta jest z sześciu klinów koronki szychowej srebrnej i złotej, z doszytym paskiem takiejże koronki również przy dolnej krawędzi. Ozdobne blaszki, uformowane w szpanier arbajt, czyli tzw. hiszpańskiej roboty, wypełniają szczelnie całą jej powierzchnię.