Obiekty

Srebrny kieliszek ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie jest jednym z czterech stanowiących komplet (pozostałe z nr inw. MT.IV.2383/1, MT.IV.2383/3, MT.IV.2383/4). Ma okrągłą, lekko wyniesioną stopę z owalnym, przewężonym u góry trzonem, na którym umieszczono rozszerzającą się ku górze czaszę z wywiniętą krawędzią. Na płaszczu czaszy wygrawerowana jest dekoracja w postaci pasa obwiedzionego podwójna linią. W polach znajdują się po dwa ułożone naprzemiennie przedstawienia: architektoniczne i roślinne. Motywy architektoniczne odnoszą się do widoków Jerozolimy lub innych żydowskich miejsc świętych w Ziemi Obiecanej.

Na brzegu czary, po stronie zewnętrznej, poniżej krawędzi widnieją dwa znaki złotnicze: 1. austrowęgierska cecha podstawowa dla srebra próby „3” bita w Krakowie w latach 1872–1920, tj. umieszczona w pięcioliściu głowa Diany z profilu, flankowana przez cyfrę „3” i literę „E”; 2. imienny znak złotnika: w poziomym owalu inicjały „F.W.” Na linii dekoracji na płaszczu znajduje się sześć pionowych nacięć, wskazujących na zbyt mocne użycie narzędzia grawerskiego w trakcie rysowania i brak należytych umiejętności autora dekoracji. Płaszcz i kryza są nieznacznie zdeformowane.

Tego rodzaju kieliszki lub pucharki służą do odprawienia kiduszu (hebr., „uświęcenie”) – ceremonii polegającej na odmówieniu modlitwy nad kielichem wina (lub wódki) w wieczór rozpoczynający szabat i inne święta. Wypowiada ją w obecności całej rodziny pan domu zaraz po powrocie z synagogi, przed wieczornym posiłkiem, i powtarza następnego dnia rano. Modlitwa składa się z dwóch błogosławieństw: jednego nad winem, drugiego nad szabatem lub innym świętem pustynię.

Przedmiot został zakupiony do Muzeum Okręgowego w Tarnowie w 2004 r. od osoby prywatnej z okolic Tarnowa. Jego pierwotne pochodzenie nie jest znane.

Barbara Bułdys