Obiekty

Seder (hebr. porządek) to uroczysta wieczerza, którą Żydzi spożywają w pierwszy wieczór święta Pesach (w diasporze są to dwa wieczory). Na stole pojawiają się wówczas podane na odświętnej zastawie stołowej specjalne potrawy i napoje o symbolicznym znaczeniu. Należą do nich m.in. cztery puchary wina upamiętniające zawarte w Księdze Wyjścia (6,6–7) cztery określenia oznaczające wybawienie, napełniony winem dekoracyjny puchar dla proroka Eliasza i koszerna, wytrawna wódka, zwana pejsachówką, sporządzana zwykle ze śliwek (zob. A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 228–232; Judaica w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 302–303). Podczas świątecznej uczty wódkę pije się ze srebrnych albo ze szklanych kieliszków, niekiedy mających kształt kufelków i posiadających nadlewany lub wytłoczony napis „Pesach”.

Kieliszek sederowy ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie wykonany został z grubego szkła o lekko seledynowym zabarwieniu. Ma stożkowy, rozchylający się ku górze kształt, z wyraźnie pogrubionym kołnierzem. Płaszcz ozdobiono wykonanymi w odlewie dwiema parami krzyżujących się gałązek i szlifowanym heksagramem (gwiazdą Dawida).

Przedmiot zakupiono w 2011 r. od ks. Szczepana Jana Szymandery z Pruśca koło Rogoźna Wielkopolskiego, który nabył go na aukcji internetowej od mieszkanki Piaseczna. Według ustnego przekazu byłej właścicielki, przedmiot pochodził z terenu wschodniej Polski.

Dariusz Czwojdrak