Święto Jom Kipur (hebr. Dzień Pojednania) uważane jest za najbardziej znaczący i uroczysty dzień w żydowskim kalendarzu. Obchodzone jesienią, 10 dnia miesiąca tiszri (wrzesień–październik), nazywane jest najważniejszym szabatem (hebr. szabat szabaton). Wyznawców judaizmu obowiązuje wówczas całodobowy post, zakaz wykonywania wszelkiej pracy, a także mycia się, używania perfum, noszenia skórzanego obuwia itd.
Wierni gromadzą się na wspólnych modlitwach i dokonują rachunku sumienia. Oczyszczenie się z grzechów i pojednanie z bliźnimi ma zapewnić wyznawcom odpuszczenie win i zapisanie ich imion na kolejny rok w Księdze życia (hebr. Sefer ha-chajim). Do synagogi zakłada się w tym dniu białe szaty, będące symbolem czystości i pokory (Judaica ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 235–236).
W czasach biblijnych Jom Kipur był jedynym dniem w roku, w którym arcykapłan mógł wejść do wewnętrznego sanktuarium – Świętego Świętych (hebr. Kodesz ha-kodaszim) z modlitwą przebłagalną za naród Izraela. Współcześnie w synagogach błogosławieństwo kapłańskie (hebr. birkat ha-kohanim) odmawiają potomkowie dawnych kapłanów.
Do obiektów związanych ze świętem Jom Kipur w zbiorach Muzeum Okręgowego w Lesznie należy prostokątna klamra, ozdobiona rytowanym przedstawieniem dwóch lwów. Zwierzęta, wspięte na tylnych łapach, przytrzymują kartusz zwieńczony koroną. W kartuszu umieszczono napis w języku hebrajskim: „Bo tego dnia będzie za was dokonane przebłaganie, aby oczyścić was od wszystkich grzechów. Przed Panem będziecie oczyszczeni” (Kpł 16,30). Na klamrze znajdują się cztery znaki probiercze i złotnicze: inicjały probierza Andrieja Kowalskiego z datą „1853”, próba srebra „84” i dwukrotnie herb Moskwy – św. Jerzy na koniu zabijający smoka. Klamrę osadzono w skórzany pas pochodzący z okresu międzywojennego, ozdobiony zieloną pasmanterią. Zgodnie z tradycją pas powinien być parciany. Z uwagi na historyczne już znaczenie obu elementów, używanych w taki sposób przez dłuższy czas, klamry nie zdemontowano.
Przedmiot został zakupiony do zbiorów w 2004 r. od Stefana Czarnieckiego, prywatnego kolekcjonera z Warszawy.
Dariusz Czwojdrak
