Korona Tory (hebr. keter Tora) jest ozdobą zakładaną na zwój Tory. Symbolicznie wyraża uznanie najwyższej mądrości, świętości i władzy Tory nad narodem wybranym. Pierwsza wzmianka o użyciu korony do tego celu pochodzi z X w., ale zwyczaj upowszechnił się dopiero w XVII w. Z tego okresu pochodzą najstarsze zachowane zabytki. W Europie Środkowej modny stał się typ korony zamkniętej, stosowanej zamiennie z rimonim, czyli parą ozdobnych zwieńczeń w formie owoców granatu (zob. więcej w: Judaica ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 73–83).
Dwukondygnacyjna, sześciopałąkowa korona na Torę ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie składa się z elementów produkowanych fabrycznie. Obręcz ozdobiono reliefowym pasem z przedstawieniami kwiatów i liści akantu. Liście tworzą również jej górną krawędź. Pałąki wycięte z blachy zostały obwiedzione perełkowaniem i ozdobione półplastyczną dekoracją z gałązek kwiatowych. Połączono je sześciokątnymi przęsełkami, w których widoczne są otwory do mocowania dzwoneczków. Całość nakrywa mała, sześciopałkowa korona zwieńczona figurką orła o rozpostartych skrzydłach. Korona posiada sygnatury przy dolnej krawędzi obręczy, na pałąku i na lewym skrzydle orła: polską cechę państwową z lat 1922–1939 z literą „K” (Kraków) i próbą „3” oraz monogram złotnika „MJ”.
Korona wykonana została w fabryce wyrobów metalowych Marcina Jarry. Zakład –pierwotnie jako filia fabryki Norblina – działał w Krakowie od ok. 1890 r. Po wykupieniu fabryki Jarra pracował samodzielnie, zdobywając wiele medali i wyróżnień na krajowych wystawach. W 1928 r. warsztat przekształcono w Fabrykę Wyrobów Metalowych i Srebrzonych. Zakład miał siedzibę przy ul. Berka Joselewicza na krakowskim Kazimierzu (https://desa.pl/pl/artysci/marcin-jarra/, dostęp: 11.02.2021).
Przedmiot został przekazany do zbiorów w 1978 r. przez Wojewódzką Komendę MO w Lesznie. Był jednym z kilku zabytków przejętych podczas próby nielegalnego wywozu za granicę i jedynym, który przekazano leszczyńskim muzealnikom. Początkowo kojarzony był z obrzędem zaślubin w kościele prawosławnym.
Dariusz Czwojdrak
