Obiekty

Kwarta do rytualnego obmywania rąk ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie to stosunkowo ciężkie, wykonane z grubej miedzianej blachy, z wywiniętą krawędzią naczynie o pojemności ¼ litra. Ma dwa duże ucha, przynitowane w niewielkiej odległości po tej samej stronie. W środku jest ocynowana.

W domu tego rodzaju naczynie ma zastosowanie przy rytualnym, codziennym myciu rąk. Hebrajskie wyrażenie netilat jadajim („obmywanie [dosł. wzniesienie] rąk”) stanowi część błogosławieństwa odmawianego rano po przebudzeniu i ubraniu się oraz przed spożyciem chleba. Przed tą czynnością należy zdjąć pierścienie i polewać dłonie czystą wodą na całej powierzchni aż do nadgarstka tak, by woda przelewała się pomiędzy palcami. Czynność tę powtarza się dwukrotnie dla każdej ręki, po czym wypowiada się błogosławieństwo Al netilat jadajim (hebr., Nad obmyciem rąk) na rozpoczęcie dnia. Wielu wiernych odmawia to błogosławieństwo dopiero w synagodze. Praworęczni wykonują czynność obmywania, rozpoczynając od prawej, leworęczni – od lewej dłoni. Podwójne ucho miało znaczenie praktyczne i służyło do podawania sobie naczynia z jednej ręki do drugiej, w celu obmycia raz jednej, raz drugiej dłoni.

Kwarta została zakupiona do Muzeum Okręgowego w Tarnowie w 1982 r. w krakowskim Salonie Antykwarycznym „Desa” – Dzieł Sztuki i Antyków przy ul. Mikołajskiej 10. Być może pochodzi ona z terenu Galicji, jej pierwotne pochodzenie nie jest znane.

Barbara Bułdys