Obiekty

Chanuka, ośmiodniowe Święto Świateł, upamiętnia zwycięstwo powstańców Judy Machabeusza nad wojskami syryjskimi w 165 r. p.n.e. Po oczyszczeniu Świątyni Jerozolimskiej z pogańskiego kultu i ponownym wyświęceniu ołtarza odnaleziono tylko jedno naczynie z rytualną oliwą służącą do oświetlenia przybytku. Za sprawą cudu oliwy tej wystarczyło, jak głosi tradycja, na osiem dni, czyli do czasu wyprodukowania nowej partii. Podczas Chanuki codziennie zapala się o jedną świecę więcej w ośmioramiennym świeczniku zwanym chanukiją, który umieszcza się w oknach lub przed drzwiami żydowskich domów. Świece zapala najstarszy mężczyzna w rodzinie. W czasie trwania święta nie powinno się pracować ani nawet studiować Tory. Zakazany jest również post (A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 223–225).

Lampka chanukowa z kolekcji Muzeum im. Przypkowskich w Jędrzejowie jest

wsparta na czterech nóżkach. Podstawa została obwiedziona galeryjką, ma osiem palniczków. Zaplecek jest ażurowy, pośrodku znajduje się menora podtrzymywana przez dwa lwy, zwieńczona koroną. Ścianki boczne są ażurowe, zaopatrzone w ramiona na tulejki do obsadzania świec.

Lampy chanukowe zaopatrzone w dodatkowe tulejki do świec pełniły jednocześnie funkcję świeczników szabatowych, zapalanych w szabat przypadający w święto Chanuka. Określane są one jako „typ polski”.

Chanukija zakupiona została do zbiorów jędrzejowskiego muzeum od Piotra Macieja Przypkowskiego.