Chanuka to ośmiodniowe Święto Świateł, upamiętniające zwycięstwo powstańców Judy Machabeusza nad wojskami syryjskimi w 165 r. p.n.e. Po oczyszczeniu Świątyni Jerozolimskiej z pogańskiego kultu i ponownym wyświęceniu ołtarza odnaleziono tylko jedno naczynie z rytualną oliwą służącą do oświetlenia przybytku. Oliwy tej wystarczyło za sprawą cudu, jak głosi tradycja, na osiem dni, do czasu wyprodukowania nowej partii (M. Siemieński, Księga świąt i obyczajów żydowskich, Warszawa 1993, s. 73–74).
Podczas Chanuki codziennie zapala się o jedną świecę więcej w ośmioramiennym świeczniku zwanym chanukiją, który umieszcza się w oknach lub przed drzwiami żydowskich domów. Świece zapala najstarszy mężczyzna w rodzinie. W czasie trwania święta nie powinno się pracować ani nawet studiować Tory. Zakazany jest również post (A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 223–225).
Lampka chanukowa ze zbiorów Muzeum Wsi Lubelskiej składa się z ośmiu baniastych naczynek na oliwę, przykręconych do podstawy. Są one przykryte ażurowymi nakrywkami (dwóch z nich brak). Na zaplecku przykręcona została tłoczona dekoracja, której centralnym punktem jest wizerunek siedmioramiennego świecznika (menory). Po jego lewej stronie widnieje wizerunek lwa wspartego o palmę. W zwieńczeniu zaplecka, na całej jego szerokości, umieszczono wyobrażenie winnej latorośli. Na prawym skraju zaplecka, na wysuniętym wsporniku zawieszony jest baniasty pojemnik (tzw. szames, tj. dodatkowy palnik). Na lewym skraju zaplecka, na zaczepie, zawieszony jest niewielki dzbanuszek na oliwę z ozdobnym uchem. W zaplecku i podstawie pozostały trzy otwory po niezachowanych elementach dekoracyjnych: po lwie wspartym o palmę (który znajdował się po drugiej stronie) oraz koronie, która zapewne wieńczyła zaplecek. Na spodzie podstawy wytłoczone są znaki probiercze: wizerunek dwugłowego orła w koronie, napis w owalu: „FRAGET/ N/ PLAQUE”, nieczytelny znak w owalu, numer modelu „1946” oraz litera: „N”.
Przedmiot został zakupiony do zbiorów Muzeum Wsi Lubelskiej w 1984 r. od mieszkańca Lublina.
