Obiekty

Lampka Ner Tamid (hebr. wieczne światło) symbolizuje obecność boskiego światła i powinna się palić w synagodze bez przerwy, niezależnie od tego, czy bożnica jest otwarta, czy zamknięta. Ta tradycja ma przypominać o stale zapalonej menorze w Świątyni Jerozolimskiej, która – co warto wiedzieć – była jedyną świątynią judaizmu i miejscem kultu i przechowywania Arki Przymierza. Obecne synagogi są miejscami modlitwy, nie – świątyniami. Pozostałością po starożytnej Świątyni (trzeciej z kolei), która została zburzona przez Rzymian w 70 roku n.e., jest słynna „ściana płaczu”, czyli pozostałość po murze zachodnim budowli. Prezentowana lampka została odnaleziona, wraz z innymi przedmiotami, podczas prac archeologicznych, prowadzonych w 2004 roku, na terenie pozostałym po zburzonej przez Niemców w listopadzie 1939 roku Wielkiej Synagodze w Oświęcimiu. Ówczesne prace przy ulicy Berka Joselewicza prowadzili archeologowie z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, pod kierownictwem dr Małgorzaty Grupy. Zainicjowali je zaś Yahale Gat i Yariv Nornberg z Izraela. Podczas wykopalisk odkryto ponad 400 elementów wyposażenia świątyni, z których reprezentatywną część prezentujemy na portalu. W 2019 roku, w celu przygotowania do digitalizacji, lampka została poddana konserwacji w ramach projektu „Wirtualna Małopolska” współfinansowanego z Unii Europejskiej ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014–2020 oraz przez Województwo Małopolskie.