Dwa srebrne lichtarze ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie mają okrągłą, wysoką, profilowaną stopę, o stromym płaszczu i wydatnej krawędzi. Powyżej trzon tralkowy z kielichowatym nodusem wspartym na dwóch przewężonych pierścieniach rozdzielonych talerzykiem z ornamentem perełkowym. Powyżej walcowata tuleja opasana została od dołu i góry dwoma gładkimi pierścieniami, przechodząc w profitkę w formie profilowanego, szerokiego kołnierza o spadzistym brzegu. Stopa, nodus i tuleja mają grawerowaną dekorację o motywach roślinnych (linią zygzakowatą) i geometrycznych. Na stopie, tuż nad brzegiem trzy puncowane znaki złotnicze: 1. austriacka cecha podstawowa dla srebra próby „3” probierni wiedeńskiej; 2. imienny znak złotnika: „HS”; 3. napis: „SÜDFELD”. Na najniższym pierścieniu trzonu, powtórzone: 1. cecha probierni (ze śladami powtarzania słabo wybitego znaku); 2. znak imienny. Lichtarze zostały wykonane ze srebra w znanej, działającej od 1825 r., wiedeńskiej firmie Südfeld & Co, produkującej wysokiej klasy metalowe przedmioty użytkowe i artystyczne. Czas ich powstania określa imienny znak złotnika: „HS”, Hermanna Südfelda (1835–1915), który przejął firmę w 1881 r. i prowadził ją do 1914 r.
Szabat, zgodnie z żydowskim kalendarzem, jest siódmym dniem tygodnia, w którym obowiązuje nakaz odpoczynku. Rozpoczyna się w piątek wieczorem i w myśl przepisów Talmudu wymaga całkowitego oderwania się od spraw dnia codziennego. Rygorystyczne zasady obowiązujące wyznawców judaizmu mogą zostać złamane jedynie w sytuacji zagrożenia życia lub opieki nad chorym. Szabat uznawany jest za szczególny dar Boga, a jednocześnie znak potwierdzający boskie pochodzenia wszechświata. Kolejne etapy procesu stworzenia świata znalazły zwieńczenie właśnie w dniu szabatu, kiedy to Bóg odpoczął po zakończeniu swego dzieła. Dla Żydów oznacza to konieczność naśladowania Stwórcy i wstrzymania się od wszelkich powszednich zajęć.
Szabat w żydowskim domu rozpoczyna się od zapalenia świec na kilkanaście minut przed zachodem słońca. Świece powinny być na tyle wysokie, żeby płonęły przez całą wieczerzę szabatową. Osoba zapalająca świece – najczęściej pani domu – rozpościera ręce nad płomieniami i okrężnymi ruchami przyciąga trzykrotnie ręce do siebie, przez co przyjmuje świętość szabatu. Następnie zasłania oczy i wypowiada błogosławieństwo nad świecami (zob. więcej na: https://www.chabadkrakow.org/templates/articlecco_cdo/aid/1016318/jewish/wiece-szabatowe.htm, dostęp: 1.09.2023).
Lichtarze, wraz z innymi srebrami, przekazano do Okręgowego w Tarnowie w 1973 r. przez Komendę Miejską i Powiatową Milicji Obywatelskiej w Tarnowie. Znaleziono je pomiędzy stropem a podłogą w trakcie prac remontowych kamienicy przy ul. Lwowskiej. Zapewne zostały tam ukryte przez ostatnich właścicieli podczas II wojny światowej. Ulica ta wyznaczała granicę getta, ostatecznie zlikwidowanego we wrześniu 1943 r.
Barbara Bułdys
