Obiekty

Szabat, zgodnie z żydowskim kalendarzem, jest siódmym dniem tygodnia, w którym obowiązuje nakaz odpoczynku. Rozpoczyna się w piątek wieczorem i w myśl przepisów Talmudu wymaga całkowitego oderwania się od spraw dnia codziennego. Rygorystyczne zasady obowiązujące wyznawców judaizmu mogą zostać złamane jedynie w sytuacji zagrożenia życia lub opieki nad chorym (Judaica w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 156).

Szabat uznawany jest za szczególny dar Boga, a jednocześnie znak potwierdzający boskie pochodzenia wszechświata. Kolejne etapy procesu stworzenia świata znalazły zwieńczenie właśnie w dniu szabatu, kiedy to Bóg odpoczął po zakończeniu swego dzieła. Dla Żydów oznacza to konieczność naśladowania Stwórcy i wstrzymania się od wszelkich powszednich zajęć.

Szabat w żydowskim domu rozpoczyna się od zapalenia świec na kilkanaście minut przed zachodem słońca. Świece powinny być na tyle wysokie, żeby płonęły przez całą wieczerzę szabatową. Osoba zapalająca świece – najczęściej pani domu – rozpościera ręce nad płomieniami i okrężnymi ruchami przyciąga trzykrotnie ręce do siebie, przez co przyjmuje świętość szabatu. Następnie zasłania oczy i wypowiada błogosławieństwo nad świecami.

Lichtarz szabatowy ze zbiorów OEM „Świętokrzyski Sztetl” jest posrebrzany, o wykroju stopy kolistej, wsparty na czterech ażurowych nóżkach z motywem winorośli. Płaszcz stopy ozdobiono dookoła pasem meandrowym, przedzielonym gwiazdą Dawida wpisaną w meandrowy okręg. Krawędzie płaszcza stopy zabezpieczone są lekko wywiniętą kryzą. Trzon w środkowej części tralkowy, objęty z obu stron spłaszczonymi nodusami i pierścieniami zróżnicowanej wielkości. Tralkę ozdobiono na wybrzuszeniu pasem meandrowym. Lichtarz od góry zakończono gładką oprawką na świece o kształcie wazonowym – średnica wlewu 3,84 cm. Nad kryzą wybito puncę nr 750.