Obiekty

Mezuza (z hebr. „odrzwia”) to ozdobny futerał z umieszczonym w środku zwitkiem pergaminu, na którym znajdują się wypisane ręcznie wersety Tory (Pwt 6,4–9 i 11,13–21), zawierające fragment tekstu codziennej modlitwy Szma Israel („Słuchaj, Izraelu!”). Mezuzę przytwierdza się do prawej framugi drzwi przy głównym wejściu oraz na framugach drzwi wiodących do poszczególnych pomieszczeń w żydowskim domu, a także w bramach kamienic i domostw. Pobożni Żydzi zarówno przy wchodzeniu, jak i opuszczaniu danego pomieszczenia dotykają mezuzy palcami prawej dłoni, a następnie całują je. Mezuzy mają za zadanie uświęcać dom i nieustannie przypominać jego mieszkańcom o bożej wszechmocy (zob. więcej w: Zofia Borzymińska, mezuza; Mezuza, w: Polski Słownik Judaistyczny, Warszawa 2003, t. 2., s. 147–148).

Mezuza ze zbiorów Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym to podłużny pojemniczek w kształcie półwałka zakończonego u góry i u dołu płaskimi łukowatymi uchwytami do mocowania, ozdobionymi sześciopłatkowymi kwiatkami z otworkami na gwoździe. Powierzchnia korpusu jest ozdobiona głęboko repusowanym ornamentem wici kwiatowo-roślinnej na groszkowanym tle. W szczycie znajduje się małe okienko, zamknięte u góry łukowato. Nad okienkiem widnieją trzy repusowane litery hebrajskie: szin, dalet, jod, tworzące słowo Szadaj (Wszechmocny).

Przedmiot został wykonany w 1984 r. na specjalne zamówienie Muzeum Sztuki Złotniczej (oddziału Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym) i zakupiony od autora, Józefa Fajngolda, w 1987 r.