Obiekty

Osoby pochodzenia żydowskiego ubiegające się o zgodę na wyjazd z Polski do Izraela były zobowiązane (zgodnie z Uchwałą Rady Państwa z 23 stycznia 1958 r.) do zrzeczenia się polskiego obywatelstwa oraz oddania dowodu osobistego i paszportu. Każda rodzina zdawała więc sobie sprawę z tego, że podróż, którą ma odbyć, jest podróżą w jedną stronę.

Emigrantów marcowych żegnali członkowie rodziny, przyjaciele, a nawet współpracownicy, świadomi, że przez długi czas nie będzie im dane się ze sobą spotkać.

Janina Goldhar tak wspomina pożegnanie na Dworcu Gdańskim w Warszawie, skąd w tę osobliwą podróż w jedną stronę wyjeżdżali emigranci marcowi: „Naturalnie Dworzec Gdański. O tak, dużo znajomych. Znajomi z pracy, przy czym myśmy jeszcze... moja przyjaciółka serdeczna, z którą myśmy pracowały w jednym pokoju też Żydzi, zbiegiem okoliczności dostali bilety na ten sam pociąg, na ten sam wagon w ogóle. Także prawie cały nasz zakład był, był na dworcu, a poza tym sporo innych znajomych jeszcze, którzy się szykowali do wyjazdu i tych, którzy zdecydowali, że nie jadą i polskich przyjaciół. Tłumy były na dworcu”.

Emigranci marcowi najczęściej wyjeżdżali pociągiem z dworca Warszawa Gdańska do Wiednia, skąd lecieli samolotem do Izraela. Ruchomości, które zabierali ze sobą do nowego miejsca, były transportowane drogą morską (w kontenerach). Oznaczało to, że przesiedleńcy musieli czekać kilka tygodni, zanim mogli odebrać swoje rzeczy

W prezentowanym oświadczeniu Jerzy Goldhar deklaruje, że umieszczone w spisach przesiedleńczych przedmioty stanowią własność członków jego rodziny. Następnie wymienia żonę oraz córki z imienia i nazwiska. Na końcu dokumentu znajduje się informacja, że wraz z rodziną Goldharów wyjeżdża z Polski także matka Janiny Goldhar (Maria Pogonowska, przed 1940 Proner, z domu Asterblum, 1897–2009), „rencistka prowadząca własne gospodarstwo i do paźdź. 1967 mieszkająca oddzielnie”. | MF