Obiekty

Rysunek ukazujący ogrodzenie i wieże strażnicze obozu Auschwitz, zza których widoczny jest dym wydobywający się z krematorium. To niepublikowana ilustracja do wiersza „Oświęcim” Władysława Broniewskiego.

Podmiot liryczny wiersza mówi o swojej żonie, która zginęła w Auschwitz i została tam spalona:

„Ja chcę wdychać warszawskie powietrze,

w tym powietrzu jest moja żona,

puszczona z dymem po wietrze.

Powietrze – to ona.

Jest takie miasteczko Oświęcim,

było tam krematorium,

a teraz święte i święci

latają stamtąd ponad historią [...]”.

Broniewski tuż po wojnie sądził, że jego żona została zamordowana w Auschwitz.

Wersja rysunku, która została wykorzystana w tomie „Ręka umarłej”, znajduje się w książce na stronie 78, pod wierszem.

Ostateczna wersja ilustracji różni się od niniejszej kilkoma elementami, z których najważniejsze to: mniejsza ilość dymu (jedynie stróżka) i kreskowania poziome w całej kompozycji.

Dym, ujęcie perspektywiczne i silna geometryzacja przestrzeni obozu, podkreślająca jego dehumanizację, są lejtmotywem całego projektu.

Przemysław Kaniecki