Parochet

Parochet (hebr. zasłona), zawieszany jest w synagodze przed aron ha-kodesz (świętą skrzynią), służącą do przechowywania zwojów Tory. Stanowi odpowiednik kotary, która w Namiocie Zgromadzenia, a następnie w Świątyni Jerozolimskiej, oddzielała miejsce zwane „Święte Świętych”. W pomieszczeniu tym przechowywano Arkę Przymierza. Podczas odsuwania parochetu wierni wstają i śpiewają: „Gdy arka wyruszała, mówił Mojżesz: Podnieś się, o Panie, i niech się rozproszą nieprzyjaciele Twoi” (Lb 10,35).

Zasłony ołtarzowe najczęściej zdobią haftowane lwy i Tablice Dekalogu. Wśród wielu symboli pojawiają się również menory, Arka Przymierza i gwiazda Dawida (Judaica ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 41).

Muzeum Okręgowe w Lesznie posiada w swoich zbiorach jeden parochet, pochodzący przypuszczalnie z wschodniej lub południowo-wschodniej Polski. Wykonano go z aksamitu w kolorze bordowym i obszyto złotą pasmanterią. Wstawki z białego atłasu, aplikacje i wypukły haft umieszczono na tekturowym i bawełnianym podkładzie. Do przyozdobienia tkaniny użyto kolorowej lamety i cekinów oraz szklanych imitacji kolorowych kamieni. Hafty wykonano za pomocą bawełnianej przędzy, bajorku i metalowych nici. W centrum parochetu znajduje się inskrypcja w języku hebrajskim: „To ofiarowali/ pani Eite, córka pana Manesa/ [i] pan Zeew Dow Bil[…],/ syn Arona Jeszaji”. W tekście umieszczono datę wykonania parochetu według kalendarza żydowskiego: „(5)686”, czyli 1926 r. Napis flankowany jest przez dwie kolumny i otoczony półkoliście biegnącą wicią roślinną oraz stylizowanymi owocami granatu. Nad nimi dwa lwy przytrzymują Tablice Dekalogu, z początkowymi słowami Dziesięciorga Przykazań. W zwieńczeniu znajduje się duża korona, a po jej bokach haftowany hebrajski napis: „Korona Tory”. Całość wzbogacono cekinami i kolorowymi szkiełkami.

Parochet został zakupiony do zbiorów w 2011 r. od ks. Szczepana Jana Szymandery z Pruśca koło Rogoźna Wielkopolskiego. Właściciel nie posiadał informacji na temat miejsca pochodzenia przedmiotu. Nie zachował się również kaporet, czyli podłużny lambrekin zawieszany nad parochetem, który symbolizuje wieko Arki Przymierza.

Dariusz Czwojdrak

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
rzemiosło artystyczne
Czas powstania/datowania
2. ćwierć XX w.
Miejsce powstania
nieznane
Technika
szycie
haftowanie
Materiał/tworzywo
aksamit
atłas
nić
bawełna
Wymiary
wysokość: 170 cm, szerokość: 104 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Okręgowe w Lesznie
Numer identyfikacyjny
MLI/66