Halacha (hebr. droga) to zbiór przykazań religijnych w judaizmie, obejmujących wszystkie sfery ludzkiego życia, od tak podstawowych jak żywność po złożone kwestie teologiczne.
Halacha rozróżnia pokarmy dozwolone i zakazane (trefne, nieczyste). W myśl nakazów biblijnych dopuszczone do spożycia jest wyłącznie mięso zwierząt przeżuwających i posiadających racice (parzystokopytnych), ryb mających łuski i płetwy, niektórych gatunków ptaków i szarańczy, a ponadto mleko i jaja pochodzące od zwierząt, których mięso jest koszerne. Zdatne do spożycia są także takie produkty jak miód, orzechy, zboża, owoce z drzew mających przynajmniej trzy lata itd. (A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 243–250).
Obowiązuje ścisły zakaz spożywania krwi. Przed przyrządzeniem potrawy z mięsa, aby pozbyć się resztek krwi, moczy się je przez pół godziny, następnie soli, a po godzinie płucze w zimnej wodzie. Innym sposobem przygotowania mięsa jest opiekanie nad ogniem. Nie wolno spożywać niektórych części zwierząt, na przykład nerwu kulszowego i żył. Mięso wołowe powinno pochodzić tylko z przedniej części zwierzęcia (https://sztetl.org.pl/pl/slownik/koszer, dostęp: 16.03.2021).
Zgodnie z panującymi w judaizmie zasadami, nie wolno jednocześnie spożywać produktów mlecznych i mięsnych, a ich przygotowanie wiąże się z koniecznością posiadania dwóch osobnych kompletów naczyń. Przerwa między posiłkami mlecznymi i mięsnymi powinna wynosić co najmniej kilka godzin.
Produkty dopuszczone do spożycia muszą posiadać stosowny certyfikat, potwierdzający ich koszerność. Jednym ze sposobów legalizujących obrót takimi produktami, było przywieszanie do oferowanych towarów plomb.
W kolekcji judaików Muzeum Okręgowego w Lesznie znajduje się ołowiana plomba zaciskowa z hebrajskim napisem „Kaszer” (koszerne). Ma owalny, nieregularny kształt, a na jej rewersie znajdują się inicjały „J. H.” w otoku. W przekroju plomby jest otwór, przez który przeciągano cienki drucik, ściskany następnie plombownicą.
Przedmiot został przypadkowo znaleziony na polu w okolicach wsi Tworzanki koło Rydzyny. Do leszczyńskiego muzeum przekazał go w 2012 r. archeolog Damian Kucza z Rydzyny.
Dariusz Czwojdrak
