Pocztówka: „Pan młody idzie”

Ślub w kulturze żydowskiej od dawien dawna miał szczególną oprawę. Niósł ludziom radość, będąc jednocześnie wypełnieniem religijnego obowiązku. Przed ceremonią państwo młodzi muszą oddać się postom i skupić na modlitwie pokutnej. Następnie, w obecności świadków, podpisuje się kontrakt ślubny, zawierający małżeńskie zobowiązania. Pan młody odprowadzany jest przez ojca i przyszłego teścia pod baldachim (ustawiony zazwyczaj na dziedzińcu synagogi). Pannę młodą przyprowadzają matka i świekra, niosąc zapalone świece (zob. A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 182–186).

Prezentowana tu karta pocztowa jest reprodukcją pracy nieokreślonego artysty. Na pierwszym planie kroczy grupa Żydów ubranych w chałaty i czapki obszyte lisim futrem. W pierwszym rzędzie idzie pan młody, prowadzony pod ręce. Na czele pochodu widać mężczyznę z latarnią w prawej ręce. W głębi, na tle budynków znajduje się grupa muzykantów i osób przyglądających się ceremonii. Pod reprodukcją umieszczono napis w językach polskim i jidysz: „Muzyka!!! Pan młody idzie!”. Nad nadrukiem znajduje się odręczny, częściowo zatarty dopisek ołówkiem w języku niemieckim, będący tłumaczeniem napisu.

Na odwrocie, przy górnej krawędzi, widać nadruk: „Pocztówka” w siedmiu językach: polskim, niemieckim, angielskim, francuskim, węgierskim, rosyjskim i ukraińskim (dwa ostatnie pisane cyrylicą). W lewym dolnym rogu umieszczono adres wydawcy: „S[alon] M[alarzy] P[olskich] Kraków” i rok wydania: „1910”.

Salon wydawał pocztówki patriotyczne, okolicznościowe i artystyczne, w tym o tematyce żydowskiej. Jego założycielem był przedsiębiorca żydowskiego pochodzenia Henryk Frist, a siedziba wydawnictwa mieściła się przy ul. Floriańskiej (https://komiksbaza.pl/p182/wydawnictwo-salonu-malarzy-polskich-w-krakowie, dostęp: 10.03.2021).

Pocztówka została podarowana Muzeum Okręgowemu w Lesznie przez Zdzisława Molińskiego z Leszna w 1993 r. Wcześniej darczyńca otrzymał ją w liczącym 20 sztuk pakiecie kart pocztowych z początku XX w. Na wszystkich umieszczone były reprodukcje obrazów o tematyce żydowskiej. Pocztówki przekazał mu, z przeznaczeniem dla tworzącego się Działu Judaistycznego, Zdzisław Sosnowski z Lasocic koło Leszna, malarz pokojowy, kolekcjoner, entuzjasta historii i wielbiciel gen. Władysława Sikorskiego.

Dariusz Czwojdrak

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
Salon Malarzy Polskich (Kraków; 1885-1939)
Rodzaj obiektu
korespondencja
Czas powstania/datowania
1. ćwierć XX w.
Miejsce powstania
Kraków (województwo małopolskie)
Technika
drukarskie
światłodruk
Materiał/tworzywo
papier
Wymiary
wysokość: 9 cm, szerokość: 14 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Okręgowe w Lesznie
Numer identyfikacyjny
MLI/26