Pocztówka: „Przyjęcie Żydów”

Pocztówka ma kształt leżącego prostokąta i stanowi reprodukcję obrazu Jana Matejki „Przyjęcie Żydów w Polsce w 1096 r.”. Artysta namalował go w ramach cyklu „Dzieje cywilizacji w Polsce”, dzięki środkom krakowskiego adwokata, finansisty i polityka Arnolda Chaima Rappaporta (http://malarstwo-historia.blogspot.com/2011/02/jan-matejko-przyjecie-zydow-rp-1096.html, dostęp: 15.02.2021). Prezentowana scena osadzona została w konkretnym miejscu i czasie, z udziałem historycznych postaci, ale w rzeczywistości nigdy się nie wydarzyła. Matejko przedstawił przyjęcie przez księcia Władysława Hermana żydowskich osadników i obdarowanie ich przywilejami. Wydarzenie ukazane zostało na tle romańskiej katedry w Płocku i jej charakterystycznego portalu, z widocznymi, słynnymi drzwiami z brązu. W centrum obrazu, lekko z prawej strony – siedzi w purpurowej szacie, z podpartą głową, Władysław Herman w otoczeniu dostojników i rodziny. W samym środku kompozycji widoczni są synowie władcy: Bolesław Krzywousty i Zbigniew.

Na pierwszym planie siedzi dziecko z wyciągniętą rączkę. W prawym narożniku słudzy przytrzymują szczekającego psa. Po lewej – grupa Żydów, nad którymi powiewa czerwony sztandar z godłem Polski, a jeszcze wyżej szybują gołębie (symbol pokoju). Przed księciem klęczy obleczony w tałes, z rozpostartymi rękoma, znany podróżnik Beniamin z Tudeli, który najprawdopodobniej nigdy nie odwiedził krajów słowiańskich. Pozostali Żydzi ukazani zostali także w geście proszącym, w głębokim pokłonie. W środku grupy stoi dumny brodaty rabin w lisiej czapce i z wielkim zwojem Tory w rękach.

Obraz namalowano w ciepłych barwach, z przewagą brązów i akcentami czerni. Światło wydobywa ważniejsze postaci kompozycji. Na odwrocie pocztówki umieszczono adres wydawniczy: „Salon Malarzy Polskich w Krakowie, Ser. 173/3., Akropol Kraków”.

Oryginalny obraz znajduje się w Muzeum Narodowym w Warszawie, a olejny szkic w Muzeum Narodowym w Lublinie.

Pocztówka podarowana została do zbiorów Muzeum Okręgowego w Lesznie w 2014 r. przez ks. Szczepana Jana Szymanderę, proboszcza i kolekcjonera antyków z Pruśca koło Rogoźna Wielkopolskiego. Były właściciel zakupił ją na jednej z aukcji internetowych.

Dariusz Czwojdrak

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
Salon Malarzy Polskich (Kraków; 1885-1939)
Rodzaj obiektu
korespondencja
Czas powstania/datowania
1. ćwierć XX w.
Miejsce powstania
Kraków (województwo małopolskie)
Technika
drukarskie
światłodruk
Materiał/tworzywo
papier
Wymiary
wysokość: 9.5 cm, szerokość: 13.7 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Okręgowe w Lesznie
Numer identyfikacyjny
MLI/93