Stary cmentarz żydowski w Pradze powstał w XV w. Jego niewielkie rozmiary sprawiły, że zmarłych grzebano systemem nasypowym, polegającym na nawożeniu kolejnych warstw ziemi na istniejące już groby. Na terenie cmentarza zachowało się ok. 12 000 nagrobków. Wiele z nich upamiętnia wybitniejszych przedstawicieli praskiej gminy, m.in. pochodzącego z Poznania rabina Jehudę Loeba ben Becalela – legendarnego twórcę golema. Znajdują się tu również groby poety i rabina Szlomo Efraima syna Arona z Łęczycy, burmistrza Żydowskiego Miasta w Pradze Mordechaja Majzela oraz naczelnego rabina Pragi i Moraw Arona Szymona Spiro (http://cmentarze-zydowskie.pl/praga_czeska.htm, dostęp: 8.04.2021).
Cmentarz od dziesięcioleci zaliczany jest do najbardziej popularnych zabytków Pragi. Wielokrotnie fotografowany i malowany, już na początku XX w. stał się motywem wielu kart pocztowych. W kolekcji judaików Muzeum Okręgowego w Lesznie znajduje się jedna pocztówka ukazująca jego widok. Na pierwszym planie widać macewy ustawione na terenie przylegającym do oddalonego – widocznego w tle – budynku: prawdopodobnie domu przedpogrzebowego. Wykonane z kamienia, mają one typowy układ: są to proste, pionowe płyty z polem inskrypcyjnym pośrodku, w tzw. ujęciu bramnym, często z dekoracyjnym zwieńczeniem. Macewa ustawiona w centrum jest większa od innych i bardziej reprezentacyjna. Przykuwa uwagę bogatą ornamentyką i pełnoplastyczną figurą lwa o dwóch ogonach. Marmurowy nagrobek upamiętnia Hendel Bassevi, córkę Ewrila Gronimiego, żonę Jakuba Basseviego – pierwszego praskiego Żyda, który otrzymał tytuł szlachecki.
Cmentarz przedstawiony został w jesiennej scenerii opadłych liści między nagrobkami. Po prawej stronie zdjęcia pozostawiono szeroki margines. Na rewersie w lewym górnym rogu umieszczono opis pocztówki: „Ze starego żydowskiego cmentarza”, w języku czeskim, francuskim, angielskim i niemieckim. W prawym górnym rogu znajduje się okrągły stempel. W jego polu umieszczono głowę mężczyzny ukazaną z profilu. W otoku napis: „CZECHOSŁOWACKI ZWIĄZEK NIEWIDOMYCH ŻOŁNIERZY”.
Pocztówka została zakupiona do zbiorów leszczyńskiego muzeum w 2012 r. od Marty Pogoreło z Leszna.
Dariusz Czwojdrak
