Po wypędzeniu Żydów z Norymbergi w okresie średniowiecza zamieszkali oni tam ponownie dopiero w 1839 r. Zgodę na zorganizowanie gminy wyznaniowej otrzymali w 1862 r. Osiem lat później przystąpili do budowy reformowanej synagogi na Hans-Sachs-Platz. Uroczyste poświęcenie świątyni odbyło się 8 września 1874 r., a jej symbolicznego otwarcia dokonał burmistrz Otto Stromer von Reichenbach, którego przodek wypędził niegdyś Żydów z miasta (H. Eschwege, Die Synagoge in der deutschen Geschichte, Dresden 1980, s. 127).
Synagogę wzniesiono według planów Adolfa Wolffa (1832–1885) ze Stuttgartu w stylu eklektycznym. Wolff wykorzystał między innymi modne w budownictwie synagog w 2. połowie XIX w. motywy architektury arabskiej, czyli tzw. styl mauretański, co szczególnie widoczne było w elewacji frontowej (www.alemannia-judaica.de/nuernberg_synagoge.htm, dostęp: 8.04.2021).
Norymberska synagoga widoczna jest na archiwalnej pocztówce, na której wykorzystano kompozycję malarską Ottona Wiegka (1872–1914). Na pierwszym planie ukazana została leniwie płynąca rzeka z przerzuconym w oddali mostem. Przeciwległy brzeg rzeki jest ciasno zabudowany domami na wysokich podmurówkach, częściowo odbijających się w tafli wody. Na elewacjach znajdują się liczne galeryjki i wykusze, z których spływają kępy bujnej zieleni powojów. Linie dachów krytych czerwoną dachówką są bardzo zróżnicowane – uskokowe, łamane i przerywane licznymi daszkami mansard. Nad zabudową kamienic zdecydowanie góruje wysoka kopuła wielkiej synagogi na podbudowie (tamburze) na rzucie koła, wyrastająca z namiotowego dachu. Od strony zachodniej umieszczono dwie mniejsze kopułki, a całość zwieńczono iglicą zakończoną gwiazdą Dawida.
W prawym dolnym rogu reprodukcji znajduje się sygnatura artysty: „O. Wiegk”, a w lewym znak wydawcy: „M.R. Co.” oraz tytuł pracy: „Motyw z wyspy Schütt”. Pod wizerunkiem umieszczono napis: „Fragment wyspy Schütt”, a na odwrocie określenie: „Karta pocztowa”. Na rewersie zachowały się dwa stemple pocztowe: „NORYMBERGA 2/ 7/ SIERP./ PRZED 9-10/ 99.” i stempel odbiorczy: „REICHENBERG - MIASTO/ 8/8/ IX/ 99”. Adresatem był Franz Neumann.
Pocztówka została zakupiona do zbiorów leszczyńskiego muzeum w 2011 r. od Marty Pogoreło z Leszna.
Dariusz Czwojdrak
