Obiekty

„Portret dziecka – Jacka Cybisa”

Jan Cybis wspominał: „Kiedy Jacek był tak mały, że nosiło się go jeszcze na rękach, i obserwowałem, jak reagował żywo na świat zewnętrzny wskazując na każdego motyla czy ptaka […], zrozumiałem, że studiowanie natury przez malarza jest absurdem, że ją znamy od urodzenia, że uczymy się jedynie malarstwa” (J. Cybis, „Notatki malarskie. Dzienniki 1954–1966”, Warszawa 1980, s. 156).

W 1943 roku Cybisowie z dwuletnim Jackiem przyjechali z Wołynia do Warszawy. W 1944 przeżyli tu powstanie. Po jego upadku, jak wszyscy cywile zostali wypędzeni i znaleźli się w tzw. obozie przejściowym w Pruszkowie (był to Dulag 121 Pruszków).

Jacek Cybis nie pamięta Krzemieńca, w którym przyszedł na świat, niewiele też pamięta z pobytu w Milanówku. To w tym czasie powstały dwa niewielkie portrety Jacka i jego matki Heleny Zaremby-Cybisowej (zob. MPOLIN-M766, MPOLIN-M767). Pamięta natomiast Artka, przyjaciela domu przez wszystkie powojenne lata. Po latach spisał swe wspomnienia (zob. „Artek i jego obecność wśród nas” w: „Artur Nacht-Samborski, Akty/Nudes”, Galeria aTAK, Warszawa 2023, s. 29–40).

Dar Jacka Cybisa | RP

;

W 1943 r. Cybisowie z dwuletnim Jackiem przyjechali z Wołynia do Warszawy. W 1944 przeżyli tu powstanie. Po jego upadku, jak wszyscy cywile zostali wypędzeni i znaleźli się w tzw. obozie przejściowym w Pruszkowie (był to Dulag 121 Pruszków). Cybis odnalazł tam Artura Nachta-Samborskiego. Jesienią 1944 r. udało im się przedostać do Milanówka, gdzie wszyscy znaleźli schronienie w willi rzeźbiarza Jana Szczepkowskiego. Cybis wspominał ten trudny, niewolny od zagrożeń czas, tuż przed zakończeniem wojny: „leżeliśmy z Artkiem pod sarkofagiem Piłsudskiego (I nagroda) pod podłogą pracowni Szczepkowskiego w Milanówku, kryjąc się przed łapanką. Buty Niemców nad naszymi głowami. Na szczęście nie mieli psów” (J. Cybis, „Notatki malarskie. Dzienniki 1954–1966”, Warszawa 1980, s. 253). Jacek Cybis nie pamięta Krzemieńca, w którym przyszedł na świat, niewiele też pamięta z pobytu w Milanówku. To w tym czasie powstały te niewielkie portrety Jacka i jego matki Heleny Zaremby-Cybisowej (zob. MPOLIN-M766, MPOLIN-M767).