Prace z serii komiksowej „Jeż Jerzy” i cyklu „Polska Mistrzem Polski” Skarżyckiego i Leśniaka

Rafał Skarżycki (scenarzysta komiksowy) i Tomasz Leśniak (rysownik) przekazali do kolekcji Muzeum POLIN planszę, w dwóch wersjach, z jednego z kultowych albumów o Jeżu Jerzym (powstających od połowy lat 90. XX w.) oraz wydruki artystyczne ze swojego sławnego cyklu pasków satyrycznych „Polska Mistrzem Polski” (publikowanego w „Dużym Formacie”, dodatku do „Gazety Wyborczej”).

Tematem przekazanych do kolekcji prac z gazetowego cyklu są przejawy antysemityzmu, szowinizmu, nacjonalizmu (przy czym jest to wybór, i to tylko z pewnego okresu publikacji). Wydruki artystyczne są sygnowane (cykl powstaje w całości cyfrowo).

Plansza z albumu komiksowego ,,Ziom" (2005, wyd. II: 2011) z kolei jak w soczewce pokazuje formułę dosadnej karykatury cyklu „Jeż Jerzy”, jednocześnie jest reprezentatywna dla całego lejtmotywu serii: antysemityzmu różnych antagonistów Jeża. Dla przykładu przywołajmy niektóre inne sceny z serii. W komiksie ,,Nie dla dzieci" (2002, wyd. II: 2011) dwaj skini narodowcy Stefan i Zenek, postacie przewijające się przez wszystkie komiksy serii, napawają się widokiem, jak komentują, ,,pięknego polskiego morza – wspaniałą wodą, rajską plażą, cudnymi Polkami, które wkrótce urodzą cudne polskie dzieci". Zenek nagle dostrzega jednak leżącego na piasku Jeża. „– To naprawdę straszne! – Co takiego? | Arab? Murzyn? – Gorzej! | – ŻYD? | – Nie mam pewności… […]” (zob. s. 43 w wyd. II).

A w ,,Ściganym" (wyd. 2003, wyd. II: 2011), w scenie, w której goniąc Jeża, wpadają na koncert Cool Kids of Death (Krzysztof Ostrowski śpiewa właśnie piosenkę „Uważaj"), Stefan stwierdza: „mam wrażenie, że przypadkiem odkryliśmy samo centrum… | …semickiego spisku przeciwko Polsce!!” (argumentacja: „Posłuchaj tylko tych tekstów: anarchia, antysłowiańska wymowa, podjudzanie do buntu! I do tego niepolska nazwa!"; s. 44 w wyd. II).

Plansza, której oryginały znajdują się w kolekcji Muzeum POLIN, należy do sceny (zob. s. 20 w wyd. II, 2011) z najpełniejszą w całej serii werbalizacją podejrzenia, że Jeż Jerzy i jego twórcy stoją w centrum tego spisku. Oskarżenie formułowane jest przez postać demagoga, tak jak Stefan i Zenek przewijającego się przez cały cykl, ostrzegającego ludzkość przed zgubnym społecznie oddziaływaniem Jeża już od 1995 r.

Przemysław Kaniecki

czytaj więcej