Lampka chanukowa ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie wykonana jest ze srebra. Na pionowej konstrukcji przymocowano wygięte symetrycznie do góry ramiona (8 sztuk) o owalnym przekroju. Wszystkie zakończone są tulejkami w formie klasycystycznych wazonów z profitkami. Kwadratowa niska stopa przechodzi w puklowany, półkolisty płaszcz, walec ujęty u dołu dwoma pierścieniami i osadzony na nim wysoki czworoboczny trzon. Dekoracja w postaci wytłaczanych fryzów z motywem liści akantu została umieszczona na bokach cokołu, pierścieniach trzonu, pionowym pręcie oraz tulejkach. Na boku cokołu widnieją trzy puncowane cechy: 1. polska do srebra próby „3” probierni krakowskiej; 2. pomocnicza do podrzędnych części wyrobu; 3. imienna: „JS”. Na każdej z ważniejszych części świecznika znajdują się cechy: pomocnicza oraz imienna.
Chanuka to ośmiodniowe Święto Świateł, upamiętniające zwycięstwo powstańców Judy Machabeusza nad wojskami syryjskimi w 165 r. p.n.e. Po oczyszczeniu Świątyni Jerozolimskiej z pogańskiego kultu i ponownym wyświęceniu ołtarza odnaleziono tylko jedno naczynie z rytualną oliwą służącą do oświetlenia przybytku. Oliwy tej wystarczyło za sprawą cudu, jak głosi tradycja, na osiem dni, do czasu wyprodukowania nowej partii (M. Siemieński, Księga świąt i obyczajów żydowskich, Warszawa 1993, s. 73–74).
Podczas Chanuki codziennie zapala się o jedną świecę więcej w ośmioramiennym świeczniku zwanym chanukiją, który umieszcza się w oknach lub przed drzwiami żydowskich domów. Świece zapala najstarszy mężczyzna w rodzinie. W czasie trwania święta nie powinno się pracować ani nawet studiować Tory. Zakazany jest również post (A. Unterman, Żydzi. Wiara i życie, Łódź 1989, s. 223–225).
Lamkę chanukową, wraz z innymi srebrami, przekazano do Muzeum Okręgowego w Tarnowie w 1973 r. przez Komendę Miejską i Powiatową Milicji Obywatelskiej w Tarnowie. Znaleziono ją pomiędzy stropem a podłogą w trakcie prac remontowych kamienicy przy ul. Lwowskiej. Zapewne została tam ukryta przez ostatnich właścicieli podczas II wojny światowej. Ulica ta wyznaczała granicę getta, ostatecznie zlikwidowanego we wrześniu 1943 r.
Barbara Bułdys
