Obiekty

Fragment dekoracji lampki chanukowej (zaplecek) w formie metalowego reliefu przedstawiającego dwa lwy trzymające siedmioramienny świecznik (menorę). Lwy przedstawione są z profilu. Stoją na tylnych łapach, przednimi podtrzymują trzon świecznika. Świecznik osadzony jest na okrągłej, stopniowanej podstawie. Trzon świecznika prosty z tralką. Z trzonu wychodzi siedem ramion zakończonych palnikami. U dołu ornament roślinny (liść akantu). Lwy dotykają nosami najniższych ramion świecznika.

Fragment lampki został przytwierdzony do centralnej części przezroczystego plastikowego ekspozytora o prostokątnym kształcie przy pomocy dwóch metalowych śrub. Wewnątrz ekspozytora (pod fragmentem lampki) znajduje się kartka czarnego papieru.

Obiekt został odnaleziony przez Jerzego Goldhara (1919-2006; ojca darczyni) po wojnie w gruzach warszawskiego getta. Mężczyzna przechował fragment jako ważną pamiątkę Zagłady.

Rodzina Goldharów doświadczyła represji w wyniku nasilenia się nastrojów antysemickich w Polsce po Marcu 1968 roku. Jerzy oraz jego rodzina byli odsuwani od zadań w pracy i szkole. Nie widząc możliwości dalszego funkcjonowania w kraju, rodzina zdecydowała się na emigrację do Izraela.

Pośród pamiątek, które Goldharowie zabrali ze sobą, był również fragment znalezionej w gruzach lampki. Pamiątka była na tyle cenna, że rodzina zdecydowała się na stałe przymocować ją do plastikowego ekspozytora, tak aby móc prezentować ją w sposób jak najbardziej honorowy.

Obiekt ten został także omówiony i zaprezentowany przez Janinę Goldhar w zrealizowanym przez POLIN filmie dokumentalnym „Ocaleni” (data premiery 08. 04.2021). Do zbiorów POLIN trafiły także dokumenty związane z emigracją rodziny do Izraela oraz wywiad historii mówionej z Janiną Goldhar (zrealizowany w 2018 r).

Marta Frączkiewicz