Obiekty

Moszek Widelec (1908-1941), syn Icka Ajzka i jego żony Chawy (Paluch), przed II wojną światową był jednym z dwóch żydowskich kowali we wsi Poręba Kocęby (między Ostrowią Mazowiecką a Wyszkowem). Wcześniej służył w Wojsku Polskim, wypiekał także mace na Paschę m.in. do Warszawy.

Podczas okupacji niemieckiej (która tu rozpoczęła się w czerwcu 1941, po inwazji na kontrolowaną przez Sowietów po 1939 część Polski), nie miał własnego konia. Mimo to zorganizował dostawy żywności do pobliskiego getta w Jadowie, wynajmując polskiego woźnicę. Brat woźnicy, Czesław Szymański, terminował u Moszka w latach poprzedzających wojnę. Według Szymańskiego podczas jednej z takich podróży Moszek i jego kierowca zostali zatrzymani przez niemieckiego żołnierza, który zażądał okazania dokumentów. Po powrocie do wioski kierowca powiedział ludziom na małym rynku, że żołnierz obraził się na coś, co powiedział Moszek. Kazał kierowcy „jechać dalej”, a następnie zastrzelił Moszka. Szymański twierdził, że po śmierci Moszka Widelca wdowa po nim, Chawa, dała mu narzędzia Widelca.

Przed swoją pierwszą wizytą w Polsce w październiku 1995 r. Stanley Diamond z Montrealu, współtwórca bazy danych historycznych JRI Poland (https://www.jri-poland.org/), zorganizował indeksację Księgi Pamięci Żydów Ostrowi Mazowieckiej, która zawierała wpis „Widelec, Szmid, Poręba”. Pamiętając, że niektórzy członkowie rodziny Widelców, jego babci, mieszkali w Porębie Kocębach, Diamond pojechał tam i poznał kowala Czesława Szymańskiego. Szymański opowiedział mu historię swojego nauczyciela Moszka i jego śmierci, i pokazał narzędzia. Podczas jednej ze swoich późniejszych częstych podróży do Polski Diamond ponownie odwiedził Szymańskiego i tym razem Diamond powiedział mu, że dowiedział się, iż Widelec był kuzynem jego ojca. Szymański przekazał mu jedno z narzędzi.

W 2008 r. na spotkaniu w Warszawie Jerzy Halberstadt, pierwszy dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich, przekonał Diamonda, że szczypce, artefakt związany z życiem Żydów w Polsce, powinny trafić do kolekcji.