Obiekty

Owalna, wykonana z miedzi, tłoczona i puncowana taca o średnicy dochodzącej do 50 cm jest jednym z nielicznych tego typu przedmiotów zachowanych w zbiorach muzealnych w Polsce. Półokrągły kołnierz został podzielony poprzecznym liniami, wgłębieniami tworzącymi osiemnaście pustych pól. Powierzchnię lustra wypełnia dekoracja wykonana punktakiem w postaci owalnej wici roślinnej odpowiadającej kształtowi tacy, którą tworzą rozchodzące się na obydwie strony liście i pąki (?) kwiatów. W środku umieszczono utworzoną z podwójnej linii gwiazdę Dawida, w której znajduje się hebrajski napis: „szabat” (złożony z trzech liter: szin, bet, taw). Przedmiot nosi liczne ślady użytkowania.

Prawdopodobnie, jak w przypadku większości tac rytualnych, ta została wykonana na terenach wschodnich dawnej Rzeczypospolitej. Dzięki napisowi ma jednoznacznie określone przeznaczenie: służyła do podawania posiłków podczas szabatu. Zgodnie z tradycją żydowską w szabat, czyli od zmierzchu w piątek wieczorem do zachodu słońca w sobotę, obowiązuje nakaz powstrzymania się od wszelkiej pracy. Z tego względu w żydowskich domach zatrudniano tego dnia tzw. szabes goja, czyli nie-Żyda, który wykonywał niezbędne prace. Najczęściej funkcję tę pełnili ubodzy chrześcijańscy sąsiedzi.

Przedmiot został zakupiony do Muzeum Okręgowego w Tarnowie w 2004 r. od osoby prywatnej. Nic nie wiadomo o jego pochodzeniu ani historii.

Barbara Bułdys