Z pomocą Teresy Klimowicz z Teatru NN udało nam się ustalić, że oprawiona w skórę księga spisana pismem hebrajskim to wileńska edycja Talmudu z odniesieniami do komentarzy rabina Nissima Gaona na temat części traktatu talmudycznego Szabat. Prawdopodobnie pochodzi z XIX wieku. Na grzebiecie księgi widnieją ornamenty oraz napis w języku hebrajskim. Egzemplarz nosi ślady częstego użytkowania i zniszczenia. Karty są zszyte, obecnie w stanie uszkodzenia. Trzydzieści trzy karty są zagięte, uszkodzone z zapiskami ręcznymi. Niektóre zostały wycięte nożyczkami. Egzemplarz przekazał do zbiorów OEM „Świętokrzyski Sztetl” pan Zbigniew Koźbiał z Kotlic.
Talmud to zbiór religijnych, doktrynalnych i prawnych nauk judaizmu. Obejmuje komentarze do Biblii, dyskusje rabiniczne, wskazania moralne, przypowieści oraz wątki folklorystyczne. Jest drugą po Biblii hebrajskiej najważniejszą księgą judaizmu, której studiowanie stanowi do dziś obowiązek każdego ortodoksyjnego Żyda. Talmud składa się z dwóch zasadniczych części – Miszny i Gemary. Podstawową i najstarszą jego część stanowi Miszna, dzieło zawierające normy prawne judaizmu (hebr. halacha), ostatecznie zredagowane w II w. n.e. w języku hebrajskim przez Jehudę ha-Nasiego. Miszna składa się z sześciu tzw. porządków: 1. Zeraim (Nasiona), 2. Moed (Święto), 3. Naszim (Kobiety), 4. Nezikin (Szkody), 5. Kodaszim (Świętości), 6. Tohorot (Rzeczy czyste). Porządki dzielą się na 63 traktaty, a te na rozdziały i lekcje. Nauki głoszone przez następne pokolenia rabinów, stanowiące rozszerzenie i objaśnienie treści zwartych w Misznie, złożyły się na drugą część zwaną Gemarą, spisaną w języku aramejskim.
Gemara była opracowywana w dwóch ośrodkach żydowskich, w Palestynie i Babilonii. W rezultacie powstały dwa Talmudy. Wersja palestyńska, zwana Talmudem jerozolimskim (lub palestyńskim), została zredagowana w IV w. n.e. Wersję babilońską, zwaną Talmudem babilońskim, ukończono ok. 500 r. n.e. Talmud jerozolimski obejmuje 39 traktatów, podczas gdy znacznie obszerniejszy Talmud babiloński zawiera 37 traktatów. Pierwsza pełna wersja drukowanego Talmudu babilońskiego ukazała się w Wenecji w latach 1520–1523. Od tamtej pory obydwa dzieła wraz z dodatkowymi komentarzami były wielokrotnie publikowane, wznawiane, opracowywane i tłumaczone.
