Obiekty

Początki żydowskiego osadnictwa w Krakowie sięgają XI w. Kolejne fale osadnicze, głównie z Niemiec, Czech i Moraw, napływały w XIII, XIV i XV w. Po pożarze miasta w 1494 r. większość żydowskich mieszkańców przeniosła się do pobliskiego Kazimierza. Przez kolejne stulecia miejscową gminę żydowską zaliczano do największych w Rzeczypospolitej i najbardziej liczących się w Europie (https://www.krakow.pl/zydowski_krakow/25261,artykul,historia_krakowskich_zydow_do_1939_r_.html, dostęp: 3.03.2021).

Jedną z pamiątek po działalności krakowskich Żydów jest przechowywana w zbiorach Muzeum Okręgowego w Lesznie winieta reklamowa. Pośrodku ma ozdobny kartusz z niemiecką nazwą piwa: „Wyśmienity/ Gelber”, oparty o dużą, stojącą beczkę i trzy mniejsze, z których jedna leży przewrócona. Na dużej beczce leży gałązka wawrzynu, symbolizująca triumf i najwyższą jakość. Pod kompozycją umieszczono napis: „Herszel Samson Grinberg/ Fabrykant Krakowski”. Całość obwiedziona została delikatną ramką o zaokrąglonych narożnikach.

Herszel Samson Grinberg alias Hirsch Samson Grünberg, urodził się ok. 1768 r. Był synem Samsona Herszla Goldberga i Estery, córki Pesacha Dawidowicza. Był trzykrotnie żonaty i miał co najmniej czternaścioro dzieci: sześciu synów i osiem córek. Zmarł w Krakowie 12 listopada 1829 r. (https://www.geni.com/people/Hirsz-Samson-Gr%C3%BCnberg/6000000002784092497, dostęp: 3.03.2021).

Miedzioryt został podarowany leszczyńskiemu muzeum w 2014 r. przez mieszkańca Wschowy. W 2003 r. winietę zakupiono na jednej z aukcji internetowych. Jej sprzedawca nie zamieścił żadnych informacji, które pomogłyby prześledzić historię przedmiotu i reklamującej się na nim firmy.

Dariusz Czwojdrak