Obiekty

Woreczki na tefilin (filakterie) wykonuje się z różnych materiałów, przeważnie z aksamitu lub jedwabiu, i dekoruje haftem. Ozdobą takich woreczków są również złote frędzle obiegające ich trzy brzegi lub okolicznościowe napisy (M. Goldstein, K. Dresdner, Kultura i sztuka ludu żydowskiego na ziemiach polskich, Lwów 1935, s. 61–62). Tefilin i służące do ich przechowywania torby są tradycyjnym prezentem wręczanym podczas uroczystości bar micwy. Jest to obrzęd, podczas którego kończący trzynaście lat chłopiec, włączony zostaje do wspólnoty dorosłych (Judaica w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, oprac. E. Martyna, Warszawa 1993, s. 139).

Woreczek na tefilin znajdujący się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Lesznie został uszyty ręcznie z bordowego aksamitu na bawełnianej podszewce. Wszystkie zdobienia wykonano haftem krzyżykowym, kolorową włóczką. Na przedniej stronie znajduje się gwiazda Dawida, okolona ornamentem w formie wici kwiatowo-roślinnej. Nad gwiazdą wyszyto hebrajskie imię: „Mosze Chaim”, a w jej centralnym polu określenie „syn”. Na stronie tylnej, w analogicznym, choć nieco skromniejszym roślinnym ornamencie, umieszczono dzban z wyrastającą z niego różą. Po obu stronach łodygi kwiatu rozmieszczono datę: „18–98”, a pod dzbanem wypisano imię „Josef Hersz”. W hebrajskim zapisie imienia Chaim brakuje jednej litery „jod”, a w zapisie imienia Josef, litery „waw”. Przy dolnym brzegu znajdują się pozostałości po trzech pojedynczych, różnobarwnych frędzlach.

Woreczek zakupiono w 2011 r. od Iwony Turlejskiej z Piaseczna. Według ustnego przekazu przedmiot miał pochodzić z dawnych Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej.

Dariusz Czwojdrak