Obiekty

Prostokątny worek wykonany z płótna naturalnego. Po jednej ze stron worek został ozdobiony haftem krzyżykowym. Kompozycja jest symetryczna. Składa się z trzech romboidalnych figur – większej pośrodku i dwóch mniejszych na górze i na dole. Haft został wykonany przy pomocy nici w dwóch kolorach: granatowym i czerwonym. Wzdłuż krawędzi (ok. 1,5 cm od brzegu) widoczna bordiura w kolorze granatowym wykonana przy pomocy haftu zakopiańskiego. Brzegi obszyte cienkim, granatowym sznurkiem.

Z listu Toni Lechtman do jej rodziców z 31.12.1956 (w kolekcji), zawierającym krótki komentarz do przesyłanych im tkanin, mowa jest o dużym woreczku na chleb ("trzy lata miałam w nim moją porcję dzienną"); można domyślać się, że to ten obiekt.

Z czego wykonane zostały woreczki? Najpewniej z tkanin z ubrań samych więźniarek, z poszewek na ich poduszki, z worków po ziemniakach, które obierały w więziennej kuchni i z nici z nich wyciągniętych. Być może również z jakichś materiałów otrzymanych zza murów, ale to drugie jest raczej mniej prawdopodobne, skoro więźniarki przez wszystkie lata pobytu na Rakowieckiej przebywały w tych samych ubraniach, w których były aresztowane. W wywiadzie Teresy Torańskiej („Wera wyjeżdża z Mrągowa”, „Duży Format”, dod. do „Gazety Wyborczej” z 3.03.2008) Wera Lechtman zakreśliła sugestywnie sytuację matki w momencie zwolnienia: „Wiesz, jak wyglądała? Wyobrażasz sobie, jak może wyglądać kobieta, która nie myła porządnie głowy przez ponad pięć lat? Nie mówię już o zębach, ale o zwyczajnej kąpieli, o ubraniu. Wyobrażasz sobie, jak musiało wyglądać ubranie, w którym siedziała od aresztowania? Było w strzępach. Dwóch strażników zawiozło ją do domu towarowego w Aleje Jerozolimskie, żeby wybrała sobie nowe”.

Materiał, z którego wykonany został prezentowany worek (surowe płótno konopne lub pacześne) sugeruje, iż wykorzystano do jego uszycia fragment worka po ziemniakach lub innych warzywach.

Marta Frączkiewicz, Przemysław Kaniecki