Obiekty

Asamblaż inspirowany jest doświadczeniem artystki jako dziecka osoby ocalałej z Zagłady. Jest również formą upamiętnienia rodziny Wortsmanów, której większa część zginęła w Zagładzie. Matka artystki, Gisela Wortsman, przeżyła pobyt w obozach koncentracyjnych Auschwitz i Bergen-Belsen. Jako dziecko artystka nie mogła pytać jej o wojenne doświadczenia, ponieważ matka nie chciała o nich mówić. Jednak po latach, w odpowiedzi na spontaniczne pytania swoich wnuków, Gisela Wortsman zaczęła opowiadać o losach własnych oraz swojej rodziny w czasach wojny.

Praca ma formę drewnianego pudełka, wykonanego z szuflady, wypełnionego plastikowymi lalkami i wyciętymi z papieru sylwetkami. Centralnymi postaciami dla kompozycji są papierowe sylwetki umieszczone w planie środkowym; przed nimi, na pierwszym planie, a także za nimi w tle znajdują się plastikowe lalki. Papierowe figury przedstawiają rodzinę Wortsmanów, a ich wygląd inspirowany jest czarno-białą fotografią, która stała się punktem wyjścia dla tej pracy. Sylwetki z papieru przedstawiają Moszego Wortsmana, Dworę, jego żonę oraz ich dzieci: Giselę, Halinę i Romka. Wspomniana fotografia, według artystki, została wykonana około 1934 roku w Krakowie i przedstawia rodzinę Wortsmanów podczas spaceru po krakowskich Plantach w piątkowe popołudnie, gdy udają się na Kazimierz, aby świętować szabat w domu babci (ojciec niesie w paczce kurę przeznaczoną na kolację).

Lalki będące przedstawieniami młodych mężczyzn są wyobrażeniem młodzieży związanej z organizacją Hitlerjugend, a tym samym stanowią metaforyczną reprezentację czasów, w których dorastała matka artystki, a także zapowiedź nadchodzącej tragedii wojny: Mosze Wortsman, Dwora Wortsman oraz ich syn Romek zginęli podczas Zagłady.

Żółte lalki na pierwszym planie, mające postać młodych dziewcząt, mają przedstawiać córki artystki. Obecność dzieci artystki można widzieć jako znak przekazywania historii rodziny Wortsmanów kolejnym pokoleniom oraz kultywowania rodzinnej pamięci.

W dolnej części pracy znajduje się rząd metalowych odznak ze swastykami, które mąż Giseli i ojciec artystki przywiózł z Niemiec Zachodnich, dokąd regularnie podróżował jako prawnik walczący o odszkodowania dla ocalałych z Zagłady. Pudełko ma małe drzwiczki, na których zapisane są numery wytatuowane Giseli i Halinie na ramieniu, gdy były więźniarkami w Auschwitz. Guziki oraz miniaturowy wieszak na ubrania w górnej części pudełka przypominają o pracy wykonywanej przez Giselę podczas uwięzienia, którą było szycie mundurów dla Niemców.

Materiałów do tworzenia swoich prac artystka poszukuje na pchlich targach. | ML