Obiekty

„Wszyscy razem” – zgodnie z tytułem – równie dobrze mogłoby się nazywać „Wszyscy moi bliscy”. Można to odnieść do słów samego Celnikiera, gdy wspominał: „Tutaj [we Francji] z czasem zaczęły się precyzować wizje getta i najbliższych mi osób. (…) Należało zacząć od momentu, kiedy istnienie ludzkie nie jest jeszcze zdehumanizowane. Odnaleźć mamę, siostrę, Ginę [Frydman], nietknięte, przywrócić im istnienie w ich świetle, miłości, cierpieniu, już poza ostatnimi spojrzeniami”. W grupowej scenie, oprócz wymienionych, ukazują się widzowi także inne wywołane z pamięci osoby (w tym dzieci) bliskie artyście, który sportretował samego siebie w półprofilowym popiersiu, tuż przy prawej krawędzi kompozycji. U dołu z prawej strony widzimy leżącą postać zmarłego, zaś po tej samej stronie u góry, ponad grupą ludzi, unosi się anioł, który jakby przysiadł na trójkątnym przyczółku werandy czy okna. Postać anioła pojawia się na obrazach Celnikiera od początku lat 60. XX w. | AT