Obiekty

Zegarek na rękę o owalnym kształcie wykonany z metalu. Tarcza zegarka została pomalowana na czarno, a znajdujące się na niej cyfry (arabskie) oraz wskazówki na złoto. W dolnej części tarczy umieszczony został dodatkowo datownik (niewielka owalna tarcza ze wskazówkami). Cyfry datownika zostały pomalowane na biało, wskazówki na złoto. W górnej części tarczy (nad umocowaniem wskazówek) widnieje nazwa producenta: Tissot. Szkło zabezpieczające cyferblat jest lekko wypukłe. Pasek do zegarka nie zachował się.

Obiekt należy do zbioru pamiątek po Marianie Rzędowskim. Miał go na ręce w momencie ucieczki z getta warszawskiego wiosną 1943 roku (niedługo przed wybuchem powstania w getcie). Ucieczka udała się dzięki przekupieniu strażnika. Po wyjściu z getta Marian Rzędowski wraz z matką (która uciekła razem z nim) ukrywali się m.in. w domu Felicji Grudzińskiej w Babicach Starych.

Podczas pobytu w getcie warszawskim Marian Rzędowski współpracował z komórką Żegoty „Felicja”. W ramach tej współpracy wielokrotnie opuszczał getto przewożąc pieniądze lub ludzi. Podczas jednego z takich wyjść zegarek nieomal stał się powodem jego dekonspiracji. Rzędowski padł wówczas ofiarą próby kradzieży, kiedy nieznany mężczyzna zerwał zegarek z jego ręki w zatłoczonym tramwaju. Rzędowskiemu zmusił złodzieja, aby ten wysiadł z nim z tramwaju i zwrócił zegarek bez zwracania na siebie uwagi (zgłoszenie kradzieży, wezwanie służb oznaczałoby konieczność wylegitymowania się również dla Rzędowskiego – byłoby jednoznaczne z dekonspiracją i aresztowaniem współpracownika Żegoty, mającego przy sobie wielką ilość pieniędzy).

Historię opowiedziała Zofia Rzędowska, wdowa Marianie Rzędowskim, zob. zredagowaną wersję relacji złożonej w projekcie historii mówionej Muzeum POLIN: „Z Boernerowa”, oprac. P. Kaniecki, „Midrasz” 2017, nr 6.

Marta Frączkiewicz