Obiekty

Grafika „Żydowskie narzeczone” ma odmienną od wielu sztychów z cyklu „Pamięć rytowana” strukturę plastyczną. Akty nagich, stojących en face w stosunku do widza kobiet oddane są miękką, grubą kreską, którą dopowiada plama dużo bardziej rozlana i malarska niż w innych kompozycjach. Sam autor tak pisał o malarskiej wersji poliptyku o tym samym tytule, niejako dając klucz do odczytania wersji graficznej: „Niektórzy dopatrują się w moim kwadryptyku «Żydowskie narzeczone» pewnych wpływów «Demoiselles d’Avignon» Picassa; inni, choćby w tytule, widzą aluzję do «Żydowskiej narzeczonej» Rembrandta. Jednak dla mnie są to kobiety pędzone do komór gazowych Birkenau. Zza drutów, przez półotwarte drzwi baraków kwarantanny widziałem je w styczniu 1944 roku oczekujące na załadowanie do ciężarówek. Eksterminacja działała w takim tempie, że zostawiano drzwi otwarte. Słyszałem ich błagania. Widziałem ich przerażenie”. | AT