Żydzi modlący się, w beth-ha-midraszu

Cygler, Samuel (1898-1945)

Dybuk 4

Grafika autorstwa Samuela Cyglera przedstawia wnętrze składające się z dwóch asymetrycznych części, a w nim liczne, oddane realistycznie postaci chasydów. Z lewej strony widać grupę mężczyzn częściowo stojących, częściowo siedzących na ławie, tzw. krzyżaku. Z lewej strony na ścianie znajduje się półka z książkami. Dwóch siedzących, sądząc po ich pozycjach, prowadzi ożywioną dyskusję. Za nimi trzech Żydów rozmawia, a czwarty czyta księgę. Stojąca obok postać w długiej szacie również czyta księgę. Dalej po prawej stronie, we wnęce, stoją dwie osoby. W pomieszczeniu panuje półmrok. Światło pochodzi z sześcioramiennego świecznika, świecy na ławie, a także wpada przez małe, umieszczone wysoko pod sufitem, okratowane i zwieńczone ostrołukowo okienko – jego plamy tworzą pryzmatyczne układy form, które dynamizują kompozycję. Wnętrze wraz z wyposażeniem poddano ekspresjonistycznej deformacji.

Tytuł grafiki wskazuje na funkcję pomieszczenia – bet ha-midrasz można przetłumaczyć jako dom poszukiwania czy dom studiów, był to typ synagogi, w której chasydzi oddawali się studiom talmudycznym.

Grafika jest częścią cyklu Dybuk złożonego z trzech litografii i jednego drzeworytu. Tematycznie cykl nawiązuje do dramatu wybitnego pisarza żydowskiego Szymona An-skiego (1863–1920; Szlojme Zajnwel Rapoport jid. ‏שלמה זײַנװל ראַפּאָפּאָרט‎ – żydowski pisarz, publicysta i badacz folkloru, piszący w języku rosyjskim i jidysz). Sztuka pod tytułem Cwiszn cwej weltyn (pol. Na pograniczu dwóch światów) jest osadzona w tradycji chasydyzmu. Utwór został opublikowany w 1920 r. i spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem w teatrach Warszawy i Łodzi. Tytuł utworu odwołuje się do jego twórcy, który żył między wspólnotą żydowską i nieżydowską, między nowoczesną świecką tożsamością rosyjskich Żydów i światem żydowskich tradycji, religijności oraz ludowej kultury. Cykl Dybuk Samuela Cyglera, obok prac członków Jung Idysz, należy do najwybitniejszych ekspresjonistycznych grafik wykonanych przez żydowskich artystów w Polsce.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
Cygler, Samuel (1898-1945)
Rodzaj obiektu
grafika
Czas powstania/datowania
1924
Miejsce powstania
Polska (Europa)
Technika
druk wypukły
drzeworyt faksymilowy
odcisk z matrycy
rycie
rysunkowe
Materiał/tworzywo
drewno
bibuła
tusz
Wymiary
wysokość: 8.5 cm, szerokość: 11.7 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Zagłębia w Będzinie
Numer identyfikacyjny
MB/S/198