Berkman, Jakub

Jest częścią kolekcji

Jakub Berkman urodził się 13 grudnia 1930 roku w Radomiu. Jego dziadek Berkman był ortodoksyjnym Żydem, właścicielem fabryki koszernych wyrobów wędliniarskich w Radomiu. Ojciec, Joel Mosze Berkman, urodził się w 1903 roku; otrzymał zgodę ojca na naukę w gimnazjum i jako pierwszy w rodzinie zdał maturę (w szkole rosyjskiej w Radomiu); miał siostrę i trzech braci (wg. wieku: Izrael, Mosze, Pola, Fiszek, Leon). Rodzina ze strony matki pochodziła z Suchedniowa. Jego pradziadek Jankiel Warszawski zakupił ziemię i wybudował w Suchedniowie pierwszy hydrauliczny młyn w późniejszym województwie kieleckim. Dziadek, Zelig Warszawski, wybudował największy tartak w okręgu i zamieszkał w centrum Suchedniowa. Matka, Luba, miała szóstkę rodzeństwa: Pola, Hertz, Cesia, Ester, Fajga, Jue. Rodzice Jakuba Berkmana poznali się w Suchedniowie, gdzie jego ojciec przyjechał kupić tartak. 1 stycznia 1930 roku pobrali się i zamieszkali w Radomiu. W 1935 roku przenieśli się do Kielc, wtedy też urodziła się jego siostra Celina. Przed wojną Jakub Berkman ukończył dwie klasy szkoły podstawowej. Latem 1939 roku wraz z rodzicami wyjechał na wakacje do Szczawnicy, kiedy wrócili do Suchedniowa wybuchła wojna. Uciekli na wschód, udało im się dojechać do Ostrowa, lecz po rosyjskiej agresji wrócili do Suchedniowa gdzie zostali zatrzymani przez Niemców, a ich majątek został rozdany przechodniom. W 1942 roku z niemieckiej gazety dowiedzieli się o planach ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej i zaczęli planować przejście do ukrycia. Z pomocą dr Poziomskiego znalezione zostały rodziny, które miały przechować rodzinę za pieniądze (majątkiem dysponował dr Poziomski). Rodzice zostali umieszczeni u inżyniera Leopolda von Krauze. Jakub Berkman (pod nazwiskiem Jan Bogacki) z siostrą pod koniec lipca 1942 roku zostali przewiezieni do Warszawy; siostra została umieszczona w polskiej rodzinie, a on w klasztorze w Zielonce. Następnie przebywał u nauczycielki Magdaleny (październik-listopad), potem razem z rodzicami u inżyniera Krauzego. Siostra nie przeżyła wojny. Mieszka w Izraelu. Odwiedził Polskę po raz pierwszy w 1992 roku, odnalazł wtedy groby ratujących jego rodzinę Polaków.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Nazwisko i imię świadka

Berkman, Jakub

Badacz/badaczka
Jackl, Klara
Numer identyfikacyjny
MPOLIN-HM394