Bilan, Ryszard

Jest częścią kolekcji

Ryszard Bilan urodził się w 1947 roku w Krakowie, pochodzi ze zasymilowanej rodziny żydowskiej. Rodzice Ryszarda przeżyli wojnę w Łodzi. Po wojnie wraz z rodzicami przenosi się do Kłodzka, gdzie ojciec prowadzi zakład tapicerski. W konsekwencji przeżyć okupacyjnych, matka popada w chorobę psychiczną i zostaje przeniesiona do szpitala psychiatrycznego – kontakt między nią a synem zostaje zerwany. Ojciec zatrudnia do opieki nad synem chrześcijankę pochodzącą z centralnej Polski, dla Ryszarda zaczyna ona pełnić rolę przybranej matki – Ryszard wiele czasu spędza także na wsi, u jej rodziny, którą jak mówi, on sam adoptował. Jednak wkrótce Ryszard zostaje sam: jego ojciec umiera na gruźlicę, a przybrana matka zrywa z nim kontakt. Jako kilkuletni chłopiec walczy o przeżycie: doświadcza głodu i samotności, aby się utrzymać sprzedaje zegary, które wynajduje na strychach poniemieckich domów Kłodzka. Trafia do domu dziecka, gdzie pierwszy raz doświadcza ustabilizowanego życia. Podejmuje naukę w szkole zawodowej o profilu obróbki szkła oraz kryształów, zostaje zatrudniony w hucie szkła. W 1968 roku mieszka wraz z innymi robotnikami huty w Młodego Robotnika, wtedy doświadcza przemocy psychicznej i fizycznej będącej konsekwencją nagonki antysemickiej. „W tym okresie każdy mógł mi napluć w twarz, mógł mnie sponiewierać. Ja nawet nie miałem tej świadomości, że ktoś za mną stoi. Nikt. Ani państwo, żadna instytucja religijna, która powołana jest do jakiejś moralności, do jakiegoś człowieczeństwa. Wtedy, z tym kawałkiem papieru, można było ze mną zrobić wszystko. Nikt by się o mnie nie upomniał (…) ja chciałem być człowiekiem, jak chciałem być Polakiem. Ja byłem przecież wychowany tutaj” – mówi. Wraz ze swoją narzeczoną decydują się na emigrację: wyjeżdżają do Wiednia, a później do Izraela. Obecnie Ryszard Bilan mieszka w Paryżu. Dzisiaj mówi o sobie: „Jestem człowiekiem bez przeszłości”.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Nazwisko i imię świadka

Bilan, Ryszard

Badacz/badaczka
Markiewicz, Józef
Numer identyfikacyjny
MPOLIN-HM535