Fajansowy dzban na wodę, ozdobiony motywem kwiatowym. Naczynie o walcowatym i lekko zwężającym się ku górze brzuścu, wyodrębnionej stopie oraz regularnej krawędzi wylewu. Ucho, węższe przy dnie i rozszerzające się ku krawędzi wylewu, jest równoległe z brzuścem, taśmowane. Zdobiące dzban kwiaty, fioletowe i żółte, wraz z liśćmi stanowiącymi ich tło naniesione są w formie aplikacji po obu stronach brzuśca, w połowie wysokości. Pojedynczy kwiat znajduje się też w środku dzióbka dzbana. Cała krawędź wylewu ozdobiona jest zieloną linią. Dodatkową dekorację dzbana tworzą rowkowania brzuśca, które biegnąc od dna do wylewu, dzielą brzusiec na cztery pola; pola wydzielone przez rowkowanie nie są spójne z aplikacją kwiatową.
Dzban został znaleziony przez ojca Kazimierza Sopały, który przekazał obiekt do zbiorów Muzeum). Zdaniem darczyńcy ojciec po wywózce Żydów z miasta przyniósł do domu całą skrzynię z zastawą stołową, na które natrafił w jednym z opuszczonych domów dawnego getta żydowskiego. W relacji w okresie przekazywania obiektu darczyńca oświadczył, że dzban funkcjonował w jego domu jako pamiątka (swego rodzaju „relikwia”) po społeczności żydowskiej, która została niejako „wymazana” z lokalnego krajobrazu. Naczynia nie wolno było używać.
Historia dzbana stanowi świadectwo, jedno z wielu podobnych, szczególnego stosunku Polaków do przedmiotów pożydowskich – ich tabuizacji. Stosunek ten łączył w sobie potrzebę zachowania pamięci o dawnych właścicielach przedmiotów ze strachem przed innością oraz świadomością, że są one cudze – stanowią więc rodzaj „tabu”.
W okresie międzywojennym Żydzi stanowili ok. 25% mieszkańców Jasła. W 1938 r. było to łącznie 2639 osób, które mieszkały w 290 domach. Większa część lokalnej ludności żydowskiej trudniła się handlem. Na 197 sklepów działających w Jaśle 148 prowadzili Żydzi. Poza handlem mieszkańcy wyznania mojżeszowego zajmowali się także gastronomią (19 restauracji i szynków), prowadzili różnej wielkości przedsiębiorstwa (cegielnie, tartaki, firmy przewozowe, zakłady szewskie, krawieckie). Wśród inteligencji żydowskiej Jasła przeważali adwokaci. W okresie II Rzeczpospolitej istniała w Jaśle Wielka Synagoga, stara bożnica (lub bóżnica; tzw. „stary dom modlitwy”), cztery domy modlitwy, dwa chedery i dwie mykwy. Działało kilka stowarzyszeń i bractw. Funkcjonowała też gminna szkoła religijna Talmud-Tora, do której uczęszczały dzieci najbiedniejsze. W 1924 r. powstał klub sportowy Makabi Jasło.
Początek końca żydowskiej społeczności Jasła nastąpił już w pierwszych tygodniach II wojny światowej, wraz z wkroczeniem do miasta wojsk niemieckich. Pod koniec września 1939 r. w święto Jom Kipur żołnierze niemieccy wysadzili w powietrze Wielką Synagogę. Getto żydowskie utworzono w mieście wiosną 1942 r. i zlikwidowano już w grudniu tego samego roku. Żydzi, którzy pozostali jeszcze przy życiu, trafili do getta w Rzeszowie.
Jasło zostało zniszczone w ok. 90% podczas II wojny światowej. Z należących dawniej do gminy żydowskiej budynków zachował się jedynie zdewastowany przez Niemców cmentarz oraz dawna mykwa (https://sztetl.org.pl/pl/tradycja-i-kultura-zydowska/zwyczaje/mykwa). Marta Frączkiewicz
