Fotografia przedstawiająca wywózkę olkuskich Żydów do obozu koncentracyjnego

Dwadzieścia pięć fotografii (odbitki pozytywowe) o wymiarach 9 × 14 cm i mniejszych, przedstawiających działania okupanta podczas likwidacji getta i wywiezienia większości olkuskich Żydów do Auschwitz. Do tych wydarzeń doszło latem 1942 r., były one częścią szeroko zakrojonej akcji przeprowadzonej w całej okolicy, m.in. w Sosnowcu, Będzinie, Dąbrowie Górniczej, Czeladzi, Chrzanowa i Jaworzna. Prawdopodobnie działania rozpoczęły się w nocy z 9 na 10 czerwca: Żydzi zostali zgromadzeni, przez formacje niemieckie i milicję żydowską, w budynku dawnego gimnazjum (dziś ul. F. Nullo), następnego dnia przeprowadzono ich do Kasy Chorych (dziś ul. A. Mickiewicza), pozostawiając tylko ok. 200 osób zdatnych do robót, które następnie wysłano do obozów pracy. Pozostali Żydzi, tj. ponad 3 tys. osób, zostali wywiezieni 13 i 15 czerwca transportami kolejowymi do Auschwitz. Tak wspomina o tym Efraim Parasol: „9 czerwca 1942 roku, gdy całe społeczeństwo jeszcze spało, getto zostaje oblężone przez kilkaset gestapowców i SS-wców i przy nieustającej strzelaninie wypędza się całą ludność żydowską do budynku byłego gimnazjum i do 11 czerwca odbywają się straszne sceny. Starcy, chorzy, kobiety i dzieci po prostu duszą się z ścisku i gorąca. Upał jest straszny. Nie można otrzymać ani kropli wody, strzelanina nie ustaje, ludzie padają jak muchy. Gdy zostają podstawione wagony, wpędza się do nich ludność żydowską w liczbie około 2000, po największej części starcy i dzieci. Również trupy wrzuca się razem z żyjącymi do wagonów, które się zamyka, pieczętuje i wysyła do Oświęcimia prosto do krematorium” (K. Kocjan, Zagłada olkuskich Żydów, wyd. 2, Bukowno 2017, s. 114). Fotografie ukazują wszystkie etapy tych wydarzeń, widoczni są na nich sami wysiedleni, jak i oprawcy: żołnierze, policjanci, żandarmi i milicjanci. Od 2006 r. w Olkuszu odbywa się Marsz Pamięci ku czci zamordowanych, jego trasa wiedzie spod budynku Kasy Chorych (obecnie starostwo) na dworzec kolejowy.

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
nieznane
Rodzaj obiektu
fotografia
Czas powstania/datowania
09.06.1942-15.06.1942
Miejsce powstania
Olkusz (województwo małopolskie)
Technika
fotografia
Materiał/tworzywo
papier
Wymiary
wysokość: 9 cm, szerokość: 13.5 cm,
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Regionalne PTTK im. Antoniego Minkiewicza w Olkuszu
Numer identyfikacyjny
1047/22/17