Drewniany futerał ze zbiorów Muzeum Okręgowego w Tarnowie stanowi komplet z nożem do szechity (uboju rytualnego) (nr inw. MT.IV.1274/1), który w nim przechowywano. Ma kształt spłaszczonej prostokątnej kasetki zamykanej na żelazny haczyk zamocowany przy dłuższym boku. Wewnętrzna tekstylna okleina pełni funkcję zawiasu dla odchylanego wzdłuż dłuższej krawędzi wieczka, od spodu oklejonego czerwonym papierem. Na nim zachowały się nieczytelne odręczne napisy. Dolna część futerału wykonana została z drewna drzewa liściastego, górna – z dębowego. Pierwotnie drewno zostało oklejone płótnem, obecnie niezachowanym. Wewnątrz dolnej części kasetki znajduje się wgłębienie odpowiadające kształtowi noża. Nóż z rękojeścią dostosowaną do ręki właściciela stanowił cenny przedmiot. W trosce o utrzymanie ostrza w nienagannym stanie był przechowywany w futerale.
Koszerne, czyli zdatne do spożycia mięso ssaków i ptaków pochodzi z uboju rytualnego. Jednym z najważniejszych etapów uboju jest dokładne zbadanie noża, który musi być bardzo ostry, idealnie gładki, bez żadnych wyszczerbień i uszkodzeń. Ostrze powinno być dwukrotnie dłuższe od szerokości gardła zwierzęcia, które się nim uśmierca. Po dokonaniu uboju nóż bada się ponownie. W przypadku pojawienia się jakichkolwiek uszkodzeń, np. szczerby, mięso nie nadaje się do spożycia (jest uważane za trefne).
Dobrze wyważony i utrzymany nóż stanowi własność rzezaka (jid. szojchet, hebr. szochet), który rygorystycznie stosuje obowiązujące zasady uboju. Nie wolno mu przerwać ruchu noża, naczynia krwionośne muszą zostać przecięte, a nie przerwane. Prawidłowe wykonanie cięcia powoduje szybką (w ciągu jednej minuty) i możliwie bezbolesną śmierć zwierzęcia. Nad przestrzeganiem zasad uboju rytualnego czuwa rabinat i kontroler (hebr. bodek). Żeby zostać rzezakiem, należy spełnić wiele warunków. Rzezak musi mieć ukończone 18 lat i cieszyć się nienaganną opinią, musi wykazywać się religijnością, pobożnością, znajomością Talmudu, prawa religijnego i tradycji. Warunkiem wykonywania uboju rytualnego, oprócz niezbędnej wiedzy i praktyki potwierdzonej egzaminem i uzyskaniem dyplomu (hebr. kabala), jest dobry stan zdrowia. Osoby starsze nie mogą się tym zajmować ze względu na drżenie rąk, podobnie jak osoby głuche i niepełnosprawne umysłowo. Rzezak cieszy się dużym autorytetem i poważaniem gminy żydowskiej. Bez tej funkcji społeczność nie może prawidłowo funkcjonować.
Futerał razem z nożem został zakupiony przez Muzeum Okręgowe w Tarnowie od osoby prywatnej w 1978 r. Jego pierwotne pochodzenie nie jest znane.
Barbara Bułdys
