Obiekty

Wykonana przez Jadwigę Sawicką fotografia „Kamizelka” przedstawia znajdującą się w zbiorach Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN dziecięcą, czerwoną kamizelkę w stylu góralskim, ozdobioną haftem kwiatowym. Kamizelka była darem Teofili Wawrzyniak, która wspominała: „Kupił ją mój dziadek w Zakopanem przed wojną. Przetrwała w ukryciu przez cały okres okupacji. Jest jedyną pamiątką, która została mi po całej mojej rodzinie”. Odzyskała ją dla niej po Zagładzie jej ciotka. Teofila Wawrzyniak zabrała ją ze sobą po latach do Szwecji, gdy wyjeżdżała tam w okresie Marca 1968. Jej historia została opowiedziana m.in. przez Annę Bikont w „Cenie” (2022).

Fotografia Jadwigi Sawickiej powstała na potrzeby wystawy czasowej ,,Biografie rzeczy. Dary z kolekcji Muzeum Historii Żydów Polskich” (18 X 2013 – 03 III 2014, MHŻP), niezwykle istotnej jako pierwsza prezentacja kolekcji muzealnej, a także mającej na celu uhonorowanie Darczyńców, którzy przekazali obiekty w darze do kolekcji muzealnej. Wystawa została podzielona na siedem części, każda z nich zakładała ekspozycje tematycznie podzielonych przedmiotów ze zbiorów i do każdej został zaproszony artysta współczesny, aby językiem charakterystycznym dla swojej twórczości skomentować przesłanie tego fragmentu wystawy. Jadwiga Sawicka wykonała „Kamizelkę” do części „Ukrywanie”, wybrała spośród obiektów muzealnych ten właśnie ubiór ze względu na jego szczególną historię, jak i na swoją strategię twórczą, dla której charakterystyczne jest przedstawianie fragmentów odzieży.

Wizerunki ubrań umieszczanych na neutralnym tle są motywem w twórczości Jadwigi Sawickiej już od połowy lat 90. XX w. Wtedy to artystka malowała niewielkie obrazy akrylowe na papierze, przedstawiające pojedyncze elementy garderoby, potem, pod koniec tej dekady, tworzyła też analogiczne serie na płótnie, fragmenty ubiorów również rzeźbiła w plastelinie i fotografowała. Dla twórczyni rzeczy przedstawiane bez ich właścicieli same w sobie są nośnikiem przeszłości, indywidualizmu i historii ich posiadaczy.

Małgorzata Bogdańska-Krzyżanek