List do Tadeusza Perla

List napisany przez przebywającą na tzw. aryjskiej stronie siostrę Tadeusza Perla, Jadwigę, podającą się za Marię Karczmarek; osoba ta pomagała rodzinie w sprawach korespondencji. Nazwisko Tadeusza Perla jako adresata – zapisane dla bezpieczeństwa z dodanym członem „-ski”. Treść częściowo szyfrowana. W liście mowa o tym, że adresat jest obecnie „jedynym z moich bliskich przyjaciół, od innych bowiem nie otrzymuję i już chyba nigdy nie otrzymam żadnych wiadomości” – co można odczytywać jako sygnał świadomości, że niewiele osób bliskich przeżyło wielką akcję deportacyjną, ale możliwe, że jest to również sygnał o nieutrzymywaniu kontaktu z mężem, Stanisławem Wohlem (z którym Jadwiga z d. Perl rozstała się jeszcze we Lwowie, przed wybuchem wojny niemiecko-radzieckiej).

Bardzo precyzyjne, konkretne informacje dotyczące pożądanej zawartości paczki z Francji (brązowy tusz do rzęs konkretnej marki) mogą świadczyć o tym, że Jadwiga Perl ma m.in. specjalną klientkę lub kupca, której lub któremu odsprzedaje z zyskiem towar (niewykluczone, że części kosmetyków potrzebuje również sama, by np. ukryć ewentualne elementy tzw. niedobrego wyglądu). W liście pada też informacja: „Żywnościowe [paczki] nie dochodzą”.

Pełna treść (pisownia i interpunkcja zmodernizowane):

Treść:

7/IV [1943]

Drogi Tadziu, dosyć dawno już nie było od Ciebie wiadomości. Chciałabym, żebyś pisał do mnie chociaż ze dwa razy na miesiąc. Jesteś przecież jedynym z moich bliskich przyjaciół, od innych bowiem nie otrzymuję i już chyba nigdy nie otrzymam żadnych wiadomości. Ja sama jestem zdrowa i jak zwykle jakoś sobie radzę. Jeżeli możesz, to jednak przysyłaj paczki, bo są dla mnie dużą pomocą. Przyślij mi pudełeczko tuszu do rzęs „Rieil” – kolor brązowy. Te paczki są wartościowe dla mnie, szczególnie pudry dobrych firm i nie białe. Czy mógłbyś przysłać pomadki do ust? Żywnościowe nie dochodzą. Czy kremy także mógłbyś przysłać. Oczywiście bez uszczerbku dla Ciebie, bo naprawdę jakoś sobie radzę. Czy te rzeczy są u was drogie czy tanie. Jak sobie w ogóle radzisz?

[w części karty pod adresem zwrotnym informacja o Sewerynie Trossie:] Wiem, że Seweryn jest już zdrów. Zresztą to jest wiadomość sprzed miesiąca, a teraz to nie wiem.

Całuję Cię mocno i nie gniewaj się, że Cię wykorzystuję

Twoja Marysia

transkr. Ewa Małkowska-Bieniek, oprac. Przemysław Kaniecki

czytaj więcej
Informacje o obiekcie
Autorstwo
Perl, Jadwiga (1913?-1943?)
Rodzaj obiektu
korespondencja
Czas powstania/datowania
1943-04-07
Miejsce powstania
Warszawa (województwo mazowieckie)
Technika
pismo odręczne
stemplowanie
drukarskie
Materiał/tworzywo
papier
Wymiary
wysokość: 10.5 cm, szerokość: 15 cm,
Języki
polski
Słowa kluczowe
Prawa autorskie
obiekt nie jest objęty ochroną prawa autorskiego
Właściciel
Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN
Numer identyfikacyjny
MPOLIN-A50.1.118
Lokalizacja
obiekt nie znajduje się na ekspozycji w muzeum